Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
{βρίσκω/ξαναβρίσκω} τον εαυτό μου ⊂ ΕΠΑΝΑΦΟΡΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω τον εαυτό μου
ξαναβρίσκω τον εαυτό μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω τον εαυτό μου», όταν βρίσκομαι πάλι, επανέρχομαι, σε μια καλή κατάσταση, ψυχολογική ή και σωματική.

Παραδείγματα
◉ Μετά τον πρόσφατο χωρισμό της, φαίνεται πως ξαναβρήκε τον εαυτό της και είναι πιο όμορφη από ποτέ.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βρίσκω [ΟΦ] απέναντι μου ⊂ ΑΝΤΙΠΑΛΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω [ΟΦ] απέναντι μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω τον κόσμο απέναντί μου», όταν ο κόσμος είναι εναντίον μου, έχει αντίθετη άποψη από εμένα.

Παραδείγματα
◉ Όταν αυτό γίνει, θα βρει όλον τον πολιτικό κόσμο, όλους τους πολίτες και βεβαίως τα όργανα της κρατικής εξουσίας απέναντί του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: οι αντίπαλοι είναι απέναντι ο ένας στον άλλο, όπως οι εχθροί στον πόλεμο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βρίσκω {μέθοδο/μεθοδολογία/τρόπο/φόρμουλα} [ΟΦγενική]/[ΡΦ] ⊂ ΤΡΟΠΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω μέθοδο [ΟΦγενική]
βρίσκω μέθοδο [ΡΦ]
βρίσκω μεθοδολογία [ΟΦγενική]
βρίσκω μεθοδολογία [ΡΦ]
βρίσκω τρόπο [ΟΦγενική]
βρίσκω τρόπο [ΡΦ]
βρίσκω φόρμουλα [ΟΦγενική]
βρίσκω φόρμουλα [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω τρόπο να κάνω κάτι», όταν βρίσκω, ανακαλύπτω το μέσο, τον τρόπο να κάνω, να πετύχω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Η ικανότητα των σχολείων να συνεργάζονται για να βρουν τρόπους αντιμετώπισης των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών ίσως είναι συχνά κρίσιμη στην επίτευξη επιτυχούς συνεκπαίδευσης στα σχολεία γενικής εκπαίδευσης.
◉ Όσον αφορά το πέρασμα από τον ιδιωτικό στον δημόσιο τομέα, η δουλειά του μάνατζερ είναι να βάζει στόχους, να ζυγίζει όλες τις παραμέτρους και να βρίσκει τρόπους και άξιους συνεργάτες για να πετυχαίνει τους στόχους του.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦγενική = επικοινωνίας, δράσης, απεμπλοκής

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βρίσκω τρύπες ⊂ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω τρύπες
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω τρύπες», όταν βρίσκω έναν πλάγιο τρόπο, μια ευκαιρία να κάνω κάτι που κανονικά δε γίνεται, γιατί συνήθως εκμεταλλεύομαι ασάφειες των κανόνων, νόμων.

Παραδείγματα
◉ Από τη στιγμή που θα υπογράψουν τη σύμβαση ανάθεσης, προσπαθούν να βρουν τρύπες για να αυξήσουν το τίμημα, με αποτέλεσμα ένα έργο που δίνεται με έκπτωση 70% να τελειώνει με υπέρβαση του αρχικού προϋπολογισμού μέχρι και 300%!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βρίσκω [ΟΦθετικό συναίσθημα] ([ΠΡΟΘΦ]/[ΡΦ]) ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΘΕΤΙΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω [ΟΦθετικό συναίσθημα] [ΠΡΟΘΦ]
βρίσκω [ΟΦθετικό συναίσθημα] [ΡΦ])
βρίσκω [ΟΦθετικό συναίσθημα]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω χαρά σε κάτι», όταν κάτι με κάνει να νιώθω χαρά, ενώ, για παράδειγμα, «βρίσκω το κουράγιο να κάνω κάτι», όταν έχω κουράγιο να κάνω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Τώρα, όμως, βρίσκω ευχαρίστηση σ’ αυτό, γιατί κατάφερα να είμαι σε καλύτερη σχέση με τον εαυτό μου, άρα και με τους άλλους.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦσυναίσθημα = ζεστασιά, ικανοποίηση, παρηγοριά

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βρίσκω χρόνο {ΠΡΟΘΦγια]/[ΡΦ]} ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω χρόνο [ΠΡΟΘΦγια]
βρίσκω χρόνο [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βρίσκω χρόνο για γυμναστική», όταν προλαβαίνω, έχω τον χρόνο που χρειάζεται για γυμναστική.

Παραδείγματα
◉ Ανάμεσα στις τόσες υποχρεώσεις του πάντως βρίσκει χρόνο για να ασχοληθεί με τη μικρή του κόρη.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

γαζώνω με σφαίρες [ΟΦ] ⊂ ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
γαζώνω με σφαίρες [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γαζώνω κάποιον με σφαίρες», όταν τον πυροβολώ με ταχυβόλο, με όπλο που ρίχνει γρήγορα σφαίρες.

Παραδείγματα
◉ Γάζωσαν με σφαίρες παιδικό πάρτι και σκότωσαν κοριτσάκι 7 ετών.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως όταν γαζώνω το ύφασμα με τη ραπτομηχανή
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) από μέσα [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] ⊂ ≠ ΕΚΦΡΑΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] από μέσα [ΚΛΙΤΙΚΟγενική]
από μέσα [ΚΛΙΤΙΚΟγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γελάω από μέσα μου», όταν γελάω χωρίς να εκφράζω, να εξωτερικεύω, το γέλιο μου, συνήθως γιατί δεν το επιτρέπουν οι συνθήκες.

Παραδείγματα
◉ Παρακαλούσε από μέσα του να ελαττώσει ταχύτητα ο πατέρας του.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = παρακαλώ, γελάω, σκέφτομαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{γελάω/χαίρομαι} με την καρδιά μου ⊂ ΓΕΛΙΟ/ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΘΕΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
γελάω με την καρδιά μου
χαίρομαι με την καρδιά μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γελάω με την καρδιά μου», όταν γελάω πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Άλλοτε πάλι, η Ειρήνη έφερνε και τα παιχνίδια της μαζί, και καθώς είχε ποικιλία απ’ αυτά, τον έκανε να διασκεδάζει και να γελά με την καρδιά του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η καρδιά συνδέεται με τα συναισθήματα του ανθρώπου

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

γίνεται λόγος [ΠΡΟΘΦ{για/περί}] ⊂ ΑΝΑΦΟΡΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
γίνεται λόγος [ΠΡΟΘΦγια]
γίνεται λόγος [ΠΡΟΘΦπερί]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γίνεται λόγος για κάτι», όταν γίνεται αναφορά για κάτι, αναφέρεται κάτι.

Παραδείγματα
◉ Δύο εβδομάδες μετά το καταστροφικό πέρασμα του τσουνάμι από τον Ινδικό Ωκεανό, ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται σταθερά και γίνεται λόγος για περισσότερους από 300.000 νεκρούς.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

γίνεται [ΟΦαρνητική κατάσταση] ⊂ ΣΥΝΘΗΚΕΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
γίνεται [ΟΦαρνητική κατάσταση]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γίνεται πανικός», όταν υπάρχει, επικρατεί πανικός.

Παραδείγματα
◉ Φώναζε ο ένας από τη μια άκρη του πάγκου, φώναζε ο άλλος από την άλλη, γινόταν χαμός.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = χαμός, πανικός, πανδαιμόνιο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) {όλο/ολοένα} και {[ΕΠΙΘΕΤΟ]/[ΕΠΙΡ]}συγκριτικός βαθμός ⊂ ΣΤΑΔΙΑΚΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] όλο και [ΕΠΙΘΕΤΟσυγκριτικός βαθμός]
[ΡΦ] ολοένα και [ΕΠΙΘΕΤΟσυγκριτικός βαθμός]
[ΡΦ] όλο και [ΕΠΙΡσυγκριτικός βαθμός]
[ΡΦ] ολοένα και [ΕΠΙΡσυγκριτικός βαθμός]
όλο και [ΕΠΙΘΕΤΟσυγκριτικός βαθμός]
ολοένα και [ΕΠΙΘΕΤΟσυγκριτικός βαθμός]
όλο και [ΕΠΙΡσυγκριτικός βαθμός]
ολοένα και [ΕΠΙΡσυγκριτικός βαθμός]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γίνομαι ολοένα και πιο σημαντικός», όταν γίνομαι πιο σημαντικός σταδιακά, με έναν συνεχώς αυξανόμενο τρόπο.

Παραδείγματα
◉ Το μάρκετινγκ είναι ολοένα και πιο σημαντικό για την επιτυχία μιας επιχείρησης.
◉ Οι εργαζόμενοι όλο και περισσότερο απαιτούν ευκαιρίες για εξέλιξη.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = είμαι, γίνομαι, απαιτώ, απομακρύνομαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{γνωρίζω/ζω/νιώθω} [ΟΦ] από κοντά ⊂ ΓΝΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
γνωρίζω [ΟΦ] από κοντά
ζω [ΟΦ] από κοντά
νιώθω [ΟΦ] από κοντά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γνωρίζω κάτι από κοντά», όταν γνωρίζω κάτι με πολύ άμεσο τρόπο.

Παραδείγματα
◉ Είμαστε η καλύτερη ομάδα του τουρνουά και μακάρι να το αποδείξουμε και στον τελικό. Είμαι ευτυχισμένος που ζω από κοντά αυτές τις ιστορικές στιγμές.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

γράφω εκεί που δεν πιάνει μελάνι [ΟΦ] ⊂ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
γράφω εκεί που δεν πιάνει μελάνι [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γράφω κάποιον/κάτι εκεί που δεν πιάνει μελάνι», όταν δεν δίνω καθόλου σημασία σε κάποιον/κάτι.

Παραδείγματα
◉ Θα βγουν τώρα να πουν διάφορα, αλλά τους γράφω εκεί που δεν πιάνει μελάνι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ μελάνη

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] με άδεια χέρια ⊂ ΑΠΟΤΥΧΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με άδεια χέρια
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «γυρίζω με άδεια χέρια», όταν γυρίζω χωρίς να έχω καταφέρει αυτό που ήθελα ή έπρεπε.

Παραδείγματα
◉ Η Βενεζουέλα έφυγε με άδεια χέρια χωρίς ούτε ένα βαθμό, το ίδιο και το Εκουαδόρ, με τη διαφορά, όμως, ότι αυτό έπαιξε και λίγο ποδόσφαιρο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = έρχομαι, γυρίζω, φεύγω, πάω

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν βάζω {δραχμή/φράγκο} ⊂ ΧΡΗΜΑΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δε βάζω δραχμή
δε βάζω φράγκο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε βάζω δραχμή», όταν δε δίνω καθόλου χρήματα.

Παραδείγματα
◉ Ο δημοφιλής «μπόντι μπίλντερ» και αστέρας του Χόλιγουντ όχι μόνο δεν έβαλε δραχμή για το στάδιο αλλά ζήτησε και χρήματα από πάνω, όταν πληροφορήθηκε ότι πήρε το όνομά του.
Συνώνυμα
≈ δε δίνω {δεκάρα/δραχμή}
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: (μετωνυμία) δραχμή/φράγκο είναι νόμισμα, οπότε χρήματα
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν βλέπω την ώρα να [ΡΦ] ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δεν βλέπω την ώρα να [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε βλέπω την ώρα να φύγω», όταν ανυπομονώ, θέλω πάρα πολύ, και δεν μπορώ να περιμένω, να φύγω.

Παραδείγματα
◉ Η Μαρίνα και η Χριστίνα δε νοιάζονταν καθόλου πόσο ακόμα θα ταξίδευαν, μα οι περισσότεροι δεν έβλεπαν την ώρα να φτάσουν να ξεκουραστούν.
Συνώνυμα
≈ δίψα [ΠΡΟΘΦγια]
≈ έχω πρεμούρα να [ΡΦ]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν {βλέπω/βρίσκω} ψυχή ⊂ ΤΙΠΟΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δεν βλέπω ψυχή
δεν βρίσκω ψυχή
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε βρίσκω ψυχή», όταν δε βρίσκω κανέναν.

Παραδείγματα
◉ Και στον δρόμο δεν έβλεπες ψυχή να κυκλοφορεί.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η ψυχή αναφέρεται στον άνθρωπο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν δίνω {δεκάρα/δραχμή} ⊂ ΧΡΗΜΑΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δε δίνω δραχμή
δε δίνω δεκάρα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε δίνω δραχμή», όταν δε δίνω καθόλου χρήματα.

Παραδείγματα
◉ Ο µπαµπάς µου δεν έδωσε δραχµή για να κάνω εγώ αθλητισµό τη δεκαετία του ’80, τώρα, όµως, εγώ πρέπει να βάλω το χέρι στην τσέπη για να κάνουν αθλητισµό οι γιοι µου
Συνώνυμα
≈ δεν βάζω {δραχμή/φράγκο}
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: (μετωνυμία) η δραχμή/ το φράγκο είναι νόμισμα, οπότε χρήματα
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] χωράει ο τόπος ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δεν [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] χωράει ο τόπος
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε με χωράει ο τόπος», όταν είμαι πάρα πολύ ανήσυχος και δεν ξέρω που να βγάλω, να εκτονώσω την ανησυχία μου.

Παραδείγματα
◉ Σε όλη την ταινία ψάχνεται με τα πάντα και τους πάντες, δεν τον χωράει ο τόπος, δεν τον ευχαριστεί τίποτα, φοβάται ότι αν βγει από την κλινική θα ξανακυλήσει στον αλκοολισμό.
Συνώνυμα
≈ [ΡΦκίνησης] πάνω κάτω
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν μου κάνει καρδιά ([ΡΦ]) ⊂ ≠ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δε μου κάνει καρδιά [ΡΦ]
δε μου κάνει καρδιά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε μου κάνει καρδιά να κάνω κάτι», όταν δε θέλω να κάνω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Κάθε μήνα λέω να πάω κάποια βιβλία στο υπόγειο, αλλά δε μου κάνει καρδιά να τα αποχωριστώ.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η καρδιά συνδέεται με τα συναισθήματα
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν {κουνάω/σηκώνω} (ούτε) το μικρό μου δαχτυλάκι ⊂ ≠ ΚΙΝΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
δεν κουνάω ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι
δεν κουνάω το μικρό μου δαχτυλάκι
δε σηκώνω ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι
δε σηκώνω το μικρό μου δαχτυλάκι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε σηκώνω ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι», όταν δεν κάνω απολύτως τίποτα.

Παραδείγματα
◉ Σήμερα δεν ήθελα να σηκωθώ με τίποτα από το κρεβάτι…ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι να κουνήσω! 
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δεν φτάνω [ΟΦ] (ούτε) στο μικρό του δαχτυλάκι ⊂ ΣΥΓΚΡΙΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
δε φτάνω [ΟΦ] ούτε στο μικρό του δαχτυλάκι
δε φτάνω [ΟΦ] στο μικρό του δαχτυλάκι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δε φτάνω κάποιον ούτε στο μικρό του δαχτυλάκι», όταν δεν μπορώ καν να συγκριθώ με κάποιον γιατί είναι πολύ καλύτερος από εμένα.

Παραδείγματα
◉ Η δική μου ταπεινή γνώμη είναι πως είναι μια πάρα πολύ καλή ταινία δράσης, η οποία, όμως, δε φτάνει ούτε στο μικρό του δαχτυλάκι τον «Σκοτεινό Ιππότη» του Νόλαν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω διψασμένος [ΠΡΟΘΦγια] ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω διψασμένος [ΠΡΟΘΦγια]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω διψασμένος για νίκη», όταν φαίνεται ότι θέλω πάρα πολύ να νικήσω.

Παραδείγματα
◉ Στα 30 χρόνια του έχει γνωρίσει ήδη μεγάλες διεθνείς διακρίσεις και δείχνει διψασμένος για νέες.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως η δίψα για νερό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω [ΟΦαφηρημένο] ([ΠΡΟΘΦ]) ⊂ ΕΚΦΡΑΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω [ΟΦαφηρημένο] [ΠΡΟΘΦ]
δείχνω [ΟΦαφηρημένο]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω ενδιαφέρον», όταν εκφράζω, εκδηλώνω ενδιαφέρον.

Παραδείγματα
◉ Από αρχαιοτάτων χρόνων πάντως παρατηρείται το φαινόμενο τα ζώα να δείχνουν ανησυχία πριν από τον σεισμό.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦαφηρημένο = ενδιαφέρον, προτίμηση, προθυμία, ζήλο, διάθεση, πρόθεση, όρεξη, ευαισθησία, ανοχή, απαξίωση, κατανόηση
ΠΡΟΘΦ = σε, απέναντι σε, για

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω (καλή) θέληση ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω καλή θέληση
δείχνω θέληση
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω καλή θέληση», όταν δείχνω ότι θέλω, έχω θετική διάθεση να κάνω κάτι, συνήθως για να βρεθεί λύση.

Παραδείγματα
◉ Τώρα αν αυτό θα συμβεί στους επόμενους μήνες εξαρτάται κυρίως από τη θέληση που θα δείξουν οι ενδιαφερόμενες πλευρές και από την ευελιξία σε διαπραγματεύσεις, που μπορεί να οδηγήσουν σε λύση.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω κόκκινη κάρτα σε [ΟΦπρόσωπο] ⊂ ΑΠΟΡΡΙΨΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω κόκκινη κάρτα σε [ΟΦπρόσωπο]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω κόκκινη κάρτα σε κάποιον», όταν δεν τον δέχομαι, τον απορρίπτω.

Παραδείγματα
◉ Για άλλη μια φορά τον τελευταίο μήνα, οι πολίτες έδειξαν κόκκινη κάρτα στο Κόμμα και εκλογικά το έριξαν στην κατηγορία των περιθωριακών πολιτικών σχηματισμών.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως στο ποδόσφαιρο με την κόκκινη κάρτα αποβάλλεται παίκτης από το παιχνίδι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω τις {διαθέσεις/προθέσεις} μου ⊂ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω τις διαθέσεις μου
δείχνω τις προθέσεις μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω τις προθέσεις μου», όταν κάνω γνωστό αυτό που θέλω να κάνω.

Παραδείγματα
◉ Η έμπειρη αθλήτρια με τη σημερινή της εμφάνιση έδειξε τις προθέσεις της για το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, εκεί όπου θα επιδιώξει να κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο, το οποίο λείπει από τη συλλογή της.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω {το ανάστημά/την κλάση} μου ⊂ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ/ΑΠΟΔΕΙΞΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω το ανάστημά μου
δείχνω την κλάση μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω το ανάστημά μου», όταν δείχνω ότι είμαι πάρα πολύ καλός σε αυτό που κάνω, ότι αξίζω.

Παραδείγματα
◉ Έδειξε την κλάση του και η ομάδα στο πρόσωπό του βρήκε τον ηγέτη που έψαχνε.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

δείχνω {την κατεύθυνση/τον δρόμο} ([ΟΦγενική]) ⊂ ΠΡΟΤΥΠΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
δείχνω την κατεύθυνση [ΟΦγενική]
δείχνω την κατεύθυνση
δείχνω τον δρόμο [ΟΦγενική]
δείχνω τον δρόμο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «δείχνω τον δρόμο», όταν πρωτοπορώ, εφαρμόζω πρώτος κάτι, και λειτουργώ ως πρότυπο, μοντέλο για άλλους.

Παραδείγματα
◉ Η πρωτοβουλία της εταιρείας και του προέδρου της δείχνει τον δρόμο της κοινωνικής ευθύνης που έχουν οι επιχειρήσεις να καταπολεμήσουν με τον δικό τους τρόπο τον αποκλεισμό και τις διακρίσεις.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή