Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)
Όλα τα λήμματα
| Φράσημα | Καθοδηγητική λέξη | Συχνότητα |
|---|---|---|
| [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] φέρνω [ΟΦ{συναίσθημα/ ψυχοσωματική κατάσταση}] | ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΚΛΙΤΙΚΟγενική] φέρνω [ΟΦσυναίσθημα]
[ΚΛΙΤΙΚΟγενική] φέρνω [ΟΦψυχοσωματική κατάσταση] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι μου φέρνει θλίψη», όταν κάποιος/κάτι μου προκαλεί θλίψη, με κάνει να αισθάνομαι θλίψη. Παραδείγματα ◉ Δεν έχω όρεξη για τέτοια αστεία, η σφυρίχτρα σου μου φέρνει πονοκέφαλο!» φώναξε. Μεταφορικό < Μεταφορικό Συμπλήρωση κενών ⓘ [ΟΦ{συναίσθημα/ ψυχοσωματική κατάσταση}] = αναγούλα, πονοκέφαλο, ίλιγγο, εκνευρισμό, ανακούφιση, χαρά |
||
| ([ΚΛΙΤΙΚΟγενική]) φέρνει {στο μυαλό/στον νου} [ΟΦ] | ⊂ ΑΝΑΜΝΗΣΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΚΛΙΤΙΚΟγενική] φέρνει στο μυαλό [ΟΦ]
[ΚΛΙΤΙΚΟγενική] φέρνει στον νου [ΟΦ] φέρνει στο μυαλό [ΟΦ] φέρνει στον νου [ΟΦ] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι μου φέρνει στον νου το σπίτι μου», όταν μου θυμίζει ή με κάνει να θυμηθώ το σπίτι μου. Παραδείγματα ◉ Ακόμη, το έργο του Μαυροΐδη «Σκυφτή φιγούρα» (1965) φέρνει στο μυαλό μας τις πλατιές, δυνατές και δυναμικές φόρμες του Πικάσο. Μεταφορικό < Μεταφορικό
Διαναφορές
|
||
| {ξεπέφτω/κατεβαίνω/κατρακυλάω/πέφτω/πηγαίνω/φτάνω} χαμηλά | ⊂ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΥΣΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
ξεπέφτω χαμηλά
κατεβαίνω χαμηλά κατρακυλάω χαμηλά πέφτω χαμηλά πηγαίνω χαμηλά φτάνω χαμηλά Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι πέφτει χαμηλά», όταν κάποιος/κάτι μειώνεται, η αξία του γίνεται πιο μικρή. Παραδείγματα ◉ Η δημοτικότητά του έχει πέσει χαμηλά, αλλά σαν οργανισμός παραμένει άριστα οργανωμένος. Αντώνυμα ≠ {ανεβαίνω/πάω/φτάνω} ψηλά Μεταφορικό < Μεταφορικό: σε μια κάθετη κλίμακα, σκάλα, αυτό που βρίσκεται ψηλά θεωρείται ανώτερο, καλύτερο και αυτό που βρίσκεται χαμηλά κατώτερο, χειρότερο |
||
| [ΡΦ] εν μια νυκτί | ⊂ ΓΡΗΓΟΡΑ/ΞΑΦΝΙΚΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] εν μια νυκτί
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «καταστρέφω κάτι εν μια νυκτί», όταν καταστρέφω κάτι γρήγορα και ξαφνικά. Παραδείγματα ◉ Είχε πάρει δάνειο για να αγοράσει τη βάρκα, εγκαταλείποντας εν μια νυκτί τη ζωή του στην πόλη, μια αγχώδη και δύσκολη καριέρα ασφαλιστή, για να στραφεί στη θάλασσα. Ύφος ♢ Λόγιο Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = γκρεμίζω, εγκαταλείπω |
||
| [ΡΦ] ένα σκαλοπάτι πιο χαμηλά | ⊂ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΥΣΗ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] ένα σκαλοπάτι πιο χαμηλά
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κατεβαίνω ένα σκαλοπάτι πιο χαμηλά», όταν γίνομαι χειρότερος, αποκτώ κατώτερη θέση. Παραδείγματα ◉ Η κυβέρνηση πρέπει να καταλάβει ότι δεν έχει άπειρο χρόνο και κάθε μέρα που περνάει η οικονομία είναι ένα σκαλοπάτι πιο χαμηλά. Αντώνυμα ≠ {ανεβαίνω/σκαρφαλώνω} ένα {βήμα/σκαλί/σκαλοπάτι} πιο ψηλά Μεταφορικό < Μεταφορικό: σε μια κάθετη κλίμακα, σκάλα, αυτό που βρίσκεται ψηλά θεωρείται ανώτερο, καλύτερο, και αυτό που βρίσκεται χαμηλά κατώτερο, χειρότερο Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = είμαι, κινούμαι, βρίσκομαι |
||
| {βρίσκομαι σε/κατέχω} [ΕΠΙΘΕΤΟτακτικό αριθμητικό] θέση | ⊂ ΚΑΤΑΤΑΞΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκομαι σε [ΕΠΙΘΕΤΟτακτικό αριθμητικό] θέση
κατέχω [ΕΠΙΘΕΤΟτακτικό αριθμητικό] θέση Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κατέχω την πρώτη θέση», όταν σε μια σειρά είμαι πρώτος. Παραδείγματα ◉ Η Ελλάδα κατέχει την πρώτη θέση από άποψη σεισμικότητας στην Ευρώπη και την έκτη σε παγκόσμιο επίπεδο. |
||
| ([ΡΦ] σε) (ΕΠΙΘΕΤΟ) σφαίρα ([ΟΦγενική]) | ⊂ ΣΥΝΔΕΣΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] σε [ΕΠΙΘΕΤΟ] σφαίρα [ΟΦγενική]
[ΡΦ] σε σφαίρα [ΟΦγενική] [ΡΦ] σε σφαίρα [ΡΦ] σε ΕΠΙΘΕΤΟ σφαίρα [ΕΠΙΘΕΤΟ] σφαίρα [ΟΦγενική] [ΕΠΙΘΕΤΟ] σφαίρα σφαίρα [ΟΦγενική] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας», όταν κάτι συνδέεται με τη φαντασία, είναι φανταστικό. Παραδείγματα ◉ Χάρη στις προόδους του πολιτισμού, έχουν πολλαπλασιαστεί τα μέσα προσωπικής ευτυχίας και έχουν αυξηθεί οι απολαύσεις που μπορεί να αντλεί το άτομο από την ιδιωτική σφαίρα. ◉ Η Ελλάδα πρέπει να αναζητήσει δική της πολιτική στον βαλκανικό χώρο – ιδέα που για την ώρα κινείται στη σφαίρα της τολμηρής φαντασίας. Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = ανήκω, κινούμαι, παραπέμπω, αναζητώ, βρίσκομαι ΕΠΙΘ = ιδιωτική, οικονομική, πολιτική ΟΦγενική = φαντασίας, αδυνάτου, πολιτικής |
||
| αφήνει μέσα μου [ΟΦσυναίσθημα] | ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνει μέσα μου [ΟΦσυναίσθημα]
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι αφήνει μέσα μου οργή», όταν κάτι με κάνει να νιώθω έντονα οργή για πολύ καιρό από τη στιγμή που την ένιωσα για πρώτη φορά. Παραδείγματα ◉ Η συνάντηση της Φλώρας και του Αντρέα ήταν μοιραία, έγινε μόνο για μια φορά, αφήνοντας μέσα τους τον συγκλονισμό της. Μεταφορικό < Μεταφορικό Συμπλήρωση κενών ⓘ ΟΦσυναίσθημα = οργή, τρακ |
||
| ([ΡΦ]) άρον άρον | ⊂ ΓΡΗΓΟΡΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] άρον άρον
άρον άρον Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται άρον άρον», όταν κάτι γίνεται πολύ γρήγορα, πολύ βιαστικά. Παραδείγματα ◉ Μαζέψαμε δύο αλλαξιές ρούχα, γάλα και πάνες για το παιδί και φύγαμε άρον άρον. Όταν επιστρέψαμε, τα πάντα ήταν καρβουνιασμένα. Συνώνυμα ≈ ([ΡΦ]) μάνι μάνι Αντώνυμα ≠ ([ΡΦ]) λίγο λίγο ≠ ([ΡΦ]) σιγά σιγά ≠ ([ΡΦ]) λάου λάου Ύφος ♢ Ανεπίσημο |
||
| [ΡΦ] για χάρη [ΟΦγενική] | ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] για χάρη [ΟΦγενική]
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται για χάρη κάποιου», όταν κάτι γίνεται για το καλό κάποιου, για να κάνουμε το χατίρι σε κάποιον. Παραδείγματα ◉ Αρκετά χρόνια αργότερα κατάφερε τελικά να πάρει το πτυχίο της Λογιστικής για χάρη της μητέρας του. |
||
| ([ΡΦ]) για [ΟΦχρόνος] | ⊂ ΔΙΑΡΚΕΙΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] για [ΟΦχρόνος]
για [ΟΦχρόνος] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται για ώρες», όταν κάτι γίνεται και έχει διάρκεια αρκετών ωρών. Παραδείγματα ◉ Έχουμε ετοιμάσει τεράστια κιβώτια με τρόφιμα, ώστε να αντέξουμε για καιρό. Συμπλήρωση κενών ⓘ ΟΦχρόνος = ώρες, αιώνες, χρόνια, δεκαετίες, δευτερόλεπτα |
||
| ([ΡΦ]) {από/εδώ και} [ΟΦχρόνος] | ⊂ ΔΙΑΡΚΕΙΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] από [ΟΦχρόνος]
[ΡΦ] εδώ και [ΟΦχρόνος] [ΡΦ] [ΟΦχρόνος] από [ΟΦχρόνος] εδώ και [ΟΦχρόνος] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται εδώ και μια πενταετία», όταν άρχισε πριν από μία πενταετία και συνεχίζει να γίνεται και σήμερα. Παραδείγματα ◉ Παραιτήθηκα την ίδια μέρα που πουλήθηκαν τα κτήματα, κι από τότε, σχεδόν εδώ και μια δεκαετία, δεν έχω πλησιάσει βιβλίο, πέρα από κανένα αστυνομικό. ◉ Όλα είχαν σχεδιαστεί από καιρό με κάθε λεπτομέρεια και αποτελούσαν μέρος ενός γενικότερου σχεδίου. |
||
| ([ΡΦ]) {από τα πράγματα/εκ των πραγμάτων} | ⊂ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] από τα πράγματα
[ΡΦ] εκ των πραγμάτων από τα πράγματα εκ των πραγμάτων Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται εκ των πραγμάτων», όταν γίνεται σύμφωνα με αυτό που επιβάλλει, ορίζει η πραγματικότητα, οι συνθήκες, και συνήθως δεν μπορεί να αλλάξει. Παραδείγματα ◉ Οι εξελίξεις θα είναι ραγδαίες και πολλά από τα ερωτήματα που αναδείχθηκαν τώρα στο προσκήνιο θα βρουν εκ των πραγμάτων τις απαντήσεις τους. Ύφος ♢ Λόγιο (εκ των πραγμάτων) |
||
| [ΡΦ] επί τόπου | ⊂ ΓΡΗΓΟΡΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] επί τόπου
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται επί τόπου», όταν κάτι γίνεται αμέσως. Παραδείγματα ◉ Προς τιμήν του ο αρμόδιος αντιδήμαρχος έφτασε επί τόπου στο αστυνομικό τμήμα προκειμένου να μην υπάρξει συνέχεια στο παράλογο συμβάν. Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = πηγαίνω, γίνομαι |
||
| [ΟΦ] γίνεται θέμα | ⊂ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] γίνεται θέμα
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται θέμα», όταν σε κάτι, συνήθως ασήμαντο, του δίνουμε μεγάλη σημασία, συνήθως για αρνητικούς λόγους. Παραδείγματα ◉ Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα το εν λόγω βίντεο είχε γίνει θέμα, όπως γίνεται σε τέτοιες περιπτώσεις, σε δεκάδες ιστοσελίδες σε ολόκληρη τη χώρα.
Διαναφορές
|
||
| ([ΡΦ]) κάθε {λίγο (και λιγάκι)/ τρεις και λίγο} | ⊂ ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] κάθε λίγο
[ΡΦ] κάθε λίγο και λιγάκι [ΡΦ] κάθε τρεις και λίγο κάθε λίγο κάθε λίγο και λιγάκι κάθε τρεις και λίγο Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται κάθε λίγο και λιγάκι», όταν κάτι γίνεται συχνά, επαναλαμβάνεται. Παραδείγματα ◉ Φύλαγε τη φωτογραφία στο κομοδίνο της και κάθε λίγο και λιγάκι την κοιτούσε ερευνητικά σαν να έψαχνε για απαντήσεις. Ύφος ♢ Ανεπίσημο |
||
| ([ΡΦ]) κατά κύματα | ⊂ ΜΕΡΙΚΩΣ/ΠΟΛΥ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] κατά κύματα
κατά κύματα Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται κατά κύματα», όταν κάτι γίνεται σε μεγάλο βαθμό αλλά όχι όλο μαζί,. Παραδείγματα ◉ Βάζουν κατά κύματα μετανάστες στη χώρα – Συλλήψεις διακινητών και κατασχέσεις οχημάτων. |
||
| ([ΡΦ]) κοντά [ΠΡΟΘΦσε_ΟΦχρόνος] | ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ⊃ ΕΓΓΥΤΗΤΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] κοντά [ΠΡΟΘΦσε_ΟΦχρόνος]
κοντά [ΠΡΟΘΦσε_ΟΦχρόνος] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται κοντά στα Χριστούγεννα», όταν κάτι γίνεται γύρω στα Χριστούγεννα, όταν πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Παραδείγματα ◉ Μια εξίσου ενδιαφέρουσα σχετική δραστηριότητα με εκπαιδευτικό χαρακτήρα είναι και η διοργάνωση ενός κύκλου μαθημάτων για το αρχαίο γυαλί, που θα γίνει από το ίδιο Δίκτυο στη Θεσσαλονίκη κοντά στο τέλος του 2000. Μεταφορικό < Μεταφορικό: χρησιμοποιείται το κοντά (τόπος) αντί για το σύντομα (χρόνος) |
||
| ([ΡΦ]) λίγο λίγο | ⊂ ΣΤΑΔΙΑΚΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] λίγο λίγο
λίγο λίγο Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται λίγο λίγο», όταν κάτι γίνεται σταδιακά, συνήθως με προσπάθεια και υπομονή Παραδείγματα ◉ Ένιωθες πως συντελείται λίγο λίγο μια αλλαγή στο ίδρυμα αυτό, που έχει κατηγορηθεί για πνευματική και ιδεολογική ακαμψία, έλλειψη δραστηριότητας και συμμετοχής στα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας. Συνώνυμα ≈ ([ΡΦ]) σιγά σιγά ≈ ([ΡΦ]) λάου λάου Αντώνυμα ≠ ([ΡΦ]) μάνι μάνι ≠ ([ΡΦ]) άρον άρον |
||
| ([ΡΦ]) μακριά από τα {αυτιά/βλέμματα/μάτια} | ⊂ ≠ ΑΝΤΙΛΗΨΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] μακριά από τα αυτιά
[ΡΦ] μακριά από τα βλέμματα [ΡΦ] μακριά από τα μάτια μακριά από τα αυτιά μακριά από τα βλέμματα μακριά από τα μάτια Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται μακριά από τα βλέμματα», όταν κάτι γίνεται χωρίς να γίνει αντιληπτό, να το καταλάβουν. Παραδείγματα ◉ Εκεί πίσω, μακριά απ’ τα αδιάκριτα μάτια κι αυτιά, έγινε η πρώτη συγκέντρωση αξιωματικών. Μεταφορικό < Μεταφορικό: τα μάτια και τα αυτιά είναι όργανα με τα οποία καταλαβαίνουμε τι γίνεται Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = γίνομαι, συμβαίνω |
||
| ([ΡΦ]) μάνι μάνι | ⊂ ΓΡΗΓΟΡΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] μάνι μάνι
μάνι μάνι Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται μάνι μάνι», όταν κάτι γίνεται πολύ γρήγορα, πολύ βιαστικά. Παραδείγματα ◉ Μάζεψε το τραπέζι μάνι μάνι, σχεδόν ούτε που έφαγε, κι ανέβηκε στο δωμάτιο της κυρίας να κοιταχτεί ολόκληρη στον καθρέφτη. Συνώνυμα ≈ ([ΡΦ]) άρον άρον Αντώνυμα ≠ ([ΡΦ]) λίγο λίγο ≠ ([ΡΦ]) σιγά σιγά ≠ ([ΡΦ]) λάου λάου Ύφος ♢ Ανεπίσημο, προφορικό |
||
| [ΡΦ] {{με το/στο} ίδιο {μήκος κύματος/πλαίσιο/πνεύμα}/στην ίδια {γραμμή/κατεύθυνση}} | ⊂ ΣΥΜΦΩΝΙΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με το ίδιο πνεύμα
[ΡΦ] στο ίδιο πνεύμα [ΡΦ] στο ίδιο μήκος κύματος [ΡΦ] με το ίδιο μήκος κύματος [ΡΦ] στο ίδιο πλαίσιο [ΡΦ] με το ίδιο πλαίσιο [ΡΦ] στην ίδια γραμμή [ΡΦ] στην ίδια κατεύθυνση Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται με το ίδιο πνεύμα», όταν κάτι γίνεται σε συμφωνία, με τον ίδιο τρόπο, με όσα ήδη έχουμε αναφέρει. Παραδείγματα ◉ Στο ίδιο πλαίσιο δρομολογείται και η ενίσχυση της αεροπορικής σύνδεσης με απευθείας πτήσεις μεταξύ των δύο χωρών, που θα μειώσουν σημαντικά τον χρόνο μετακίνησης. Μεταφορικό < Μεταφορικό |
||
| ([ΡΦ]) μέρα μεσημέρι | ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ⊃ ≠ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] μέρα μεσημέρι
μέρα μεσημέρι Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται μέρα μεσημέρι», όταν θέλουμε να τονίσουμε ότι κάτι γίνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας, και όχι κάποια άλλη στιγμή όπως θα περιμέναμε και θα ταίριαζε. Παραδείγματα ◉ Οπλισμένοι άντρες ήταν σε επιφυλακή μέρα μεσημέρι και η παρουσία τους ήταν αναγκαία περισσότερο από κάθε άλλη φορά, τόσο τη μέρα όσο και τη νύχτα. Ύφος ♢ Ανεπίσημο Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = ακούω, ληστεύω, δολοφονώ, κυκλοφορώ |
||
| [ΡΦ] προς {όφελος/χάριν} [ΟΦγενική] | ⊂ ΥΠΕΡ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] προς όφελος [ΟΦγενική]
[ΡΦ] προς χάριν [ΟΦγενική] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται προς όφελος των μαθητών», όταν κάτι γίνεται για το καλό των μαθητών. Παραδείγματα ◉ Κάθε παρέμβαση, συνεπώς, στο φορολογικό σύστημα θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτική-φειδωλή και η παρουσίασή της πολύ μελετημένη, ώστε να πεισθεί ο πολίτης ότι είναι αναγκαία και προς όφελος του ιδίου και του κοινωνικού συνόλου. Ύφος ♢ Επίσημο, λόγιο |
||
| ([ΡΦ]) σιγά σιγά | ⊂ ΣΤΑΔΙΑΚΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] σιγά σιγά
σιγά σιγά Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται σιγά σιγά», όταν κάτι γίνεται σταδιακά, συνήθως με προσπάθεια και υπομονή. Παραδείγματα ◉ O πρώτος ιστορικός τέχνης στον οποίο πρότεινα να γίνουν αυτά τα ευρήματα το σημείο εκκίνησης μιας έκθεσης γέλασε ειρωνικά, σιγά σιγά, όμως, η στάση αυτή άρχισε να αλλάζει. Συνώνυμα ≈ ([ΡΦ]) λίγο λίγο ≈ ([ΡΦ]) λάου λάου Αντώνυμα ≠ ([ΡΦ]) μάνι μάνι ≠ ([ΡΦ]) άρον άρον |
||
| ([ΡΦ]) την ίδια {στιγμή/ώρα} | ⊂ ΣΥΓΧΡΟΝΩΣ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] την ίδια στιγμή
[ΡΦ] την ίδια ώρα την ίδια στιγμή την ίδια ώρα Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται την ίδια στιγμή», όταν κάτι γίνεται συγχρόνως, παράλληλα με κάτι άλλο. Παραδείγματα ◉ Η τέχνη μάς ζητά να συνειδητοποιούμε το ειδικό και το παγκόσμιο, την ίδια στιγμή. Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = εμφανίζομαι, παρουσιάζω, διαμορφώνομαι |
||
| [ΡΦ] χάρη σε [ΟΦαιτιατική] | ⊂ ΒΟΗΘΕΙΑ | ★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] χάρη σε [ΟΦαιτιατική]
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι γίνεται χάρη στον Γιώργο», όταν κάτι γίνεται με τη βοήθεια του Γιώργου. Παραδείγματα ◉ Η ζωή του δωδεκάχρονου Μπίλλυ Έλλιοτ, γιου ενός ανθρακωρύχου από τη Βόρεια Αγγλία, αλλάζει για πάντα χάρη σε ένα τυχαίο γεγονός. Εναλλακτικές μορφές φρασήματος ⧉ [ΡΦ] χάρις σε [ΟΦαιτιατική] (♢ Λόγιο) |
||
| [ΡΦ] εκτός τόπου και χρόνου | ⊂ ≠ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] εκτός τόπου και χρόνου
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι είναι εκτός τόπου και χρόνου», όταν κάτι δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα, την αλήθεια. Παραδείγματα ◉ Άσκησε κριτική στην κυβέρνηση για τη συντηρητική οικονομική πολιτική που αποτυπώνει ο προϋπολογισμός. Ανέφερε ότι βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου, πως πρόκειται για «προϋπολογισμό εικονικής πραγματικότητας». Συμπλήρωση κενών ⓘ ΡΦ = είμαι, μοιάζω |
||
| [Φ1] και μαζί [Φ2] | ⊂ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
[Φ1] και μαζί [Φ2]
Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι είναι εύκολο και μαζί καλό», όταν θέλουμε να δώσουμε έμφαση, να τονίσουμε ότι κάτι είναι και εύκολο και καλό. Παραδείγματα ◉ Ο Τσάντλερ αποχώρησε από τη σκηνή με ένα έργο απλό και μαζί πολύπλοκο, σύντομο και απολαυστικό, που μας θυμίζει ότι οι καλοί κουράζονται πάντα νωρίτερα από τους κακούς. |
||
| (είναι) θέμα [ΟΦγενική] | ⊂ ΣΥΝΔΕΣΗ | ★★ |
|
Πραγματώσεις φρασήματος
είναι θέμα [ΟΦγενική]
θέμα [ΟΦγενική] Ορισμός ✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάτι είναι θέμα οπτικής», όταν εξαρτάται από την οπτική. Παραδείγματα ◉ Αυτήν τη στιγμή οι νέοι άνθρωποι πιστεύουν ότι το θέατρο είναι θέμα εργατικότητας και μόρφωσης και αρχίζουν να έχουν άποψη και να διεκδικούν θέση. Συμπλήρωση κενών ⓘ ΟΦ = οπτική, επιλογή |
||
