Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
μπαίνω στη θέση [ΟΦγενική] ⊂ ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
μπαίνω στη θέση [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «μπαίνω στη θέση του άλλου», όταν σκέφτομαι τι θα έκανα αν ήμουν αυτός ο άλλος.

Παραδείγματα
◉ Όταν γράφετε ή συμμετέχετε στη διαμόρφωση μιας παράστασης, προσπαθείτε να μπείτε στη θέση του θεατή;
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

μπορώ κάλλιστα να [ΡΦ] ⊂ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
μπορώ κάλλιστα να [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «μπορώ κάλλιστα να κάνω κάτι», όταν μπορώ επίσης, με τον ίδιο τρόπο και ακόμα καλύτερα, να κάνω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Εξίσου βέβαιο είναι ότι το στοιχείο του εντυπωσιασμού μπορεί κάλλιστα να οδηγήσει ένα κόμμα από την αντιπολίτευση στην κυβέρνηση.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

να [ΡΦ1] ξέρει (να [ΡΦ2] δεν [ΡΦ]) ⊂ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
να [ΡΦ1] ξέρει να [ΡΦ2] δεν [ΡΦ]
να [ΡΦ1] ξέρει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «να κρίνει ξέρει να δέχεται κριτικές δεν ξέρει», όταν θέλουμε να σχολιάσουμε ότι κάποιος δε θέλει να δέχεται κριτικές, ενώ ο ίδιος μπορεί να το κάνει.

Παραδείγματα
◉ Ύστερα από τέτοια αποτελέσματα δεν έχω να πω τίποτα. Να μιλάει στα ραδιόφωνα και τις εφημερίδες ξέρει, μέσα στο γήπεδο δεν κάνει τίποτα.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] φτάνει στ' αυτιά μου ⊂ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] φτάνει στ' αυτιά μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «νέα έφτασαν στ’ αυτιά μου», όταν άκουσα νέα, ενημερώθηκα για φήμες, κυρίως χωρίς να αναφέρεται η πηγή των νέων.

Παραδείγματα
◉ Αυτά και διάφορα άλλα έχουν φτάσει, υπό μορφή πληροφοριών, στα αυτιά των αστυνομικών, οι έρευνες των οποίων κατέληξαν, πριν από δύο εβδομάδες, στη σύλληψη μιας γυναίκας.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = πληροφορίες, διάφορα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

νιώθω μέρος [ΟΦγενική] ⊂ ΑΝΗΚΩ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
νιώθω μέρος [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «νιώθω μέρος ενός συνόλου», όταν νιώθω ότι έχω τόσο στενή, μεγάλη, σχέση με αυτό το σύνολο, που είναι σαν να είμαι μέρος του, να ανήκω σε αυτό.

Παραδείγματα
◉ Πραγματικά συμμετείχαμε και νιώσαμε μέρος της ιστορίας που εξελισσόταν με πολύ δυνατούς ρόλους και σκηνές.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦγενική = ιστορία, χωριό, ομάδα, σύνολο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{αρχίζω/ξεκινώ} από (τα) χαμηλά ⊂ ΠΡΟΟΔΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αρχίζω από τα χαμηλά
αρχίζω από χαμηλά
ξεκινώ από τα χαμηλά
ξεκινώ από χαμηλά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξεκίνησα από τα χαμηλά», όταν στην αρχή, όταν ξεκίνησα να κάνω κάτι, ήμουν κατώτερος κι έπειτα έγινα καλύτερος.

Παραδείγματα
◉ Ξεκίνησε από χαμηλά… Συγκεκριμένα, από ένα κατάστημα ρούχων, πουλώντας παλτά και μπλούζες, γιατί τα χρήματα που έπαιρνε ως ερασιτέχνης ποδοσφαιριστής δεν του έφταναν.
◉ Κι όμως, τώρα είναι στα σαλόνια της Premier League!

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{μένω/ξεμένω} [ΠΡΟΘΦαπό] ⊂ ΤΕΛΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
μένω [ΠΡΟΘΦαπό]
ξεμένω [ΠΡΟΘΦαπό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξεμένω από καύσιμα», όταν μου τελειώνουν τα καύσιμα.

Παραδείγματα
◉ Αυτό σημαίνει ότι είναι πλέον δύσκολο να ξεμείνετε από χαρτί μιας και μπορείτε να τροφοδοτήσετε τη μηχανή με απλά φύλλα Α4 φωτοτυπικού.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] κατά πολύ [ΟΦ] ⊂ ΠΟΛΥ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] κατά πολύ [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξεπερνάω κατά πολύ κάτι», όταν ξεπερνάω κάτι σε μεγάλο βαθμό, πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Η Εθνική κέρδισε τις εντυπώσεις της περιόδου ειδικά στο σκέλος της κερδοφορίας, η οποία ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες της αγοράς.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = ξεπερνώ, υπερβαίνω, υπολείπομαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ξέρω απ' έξω (κι ανακατωτά) [ΟΦ] ⊂ ΓΝΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ξέρω απ' έξω κι ανακατωτά [ΟΦ]
ξέρω απ' έξω [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω απ’ έξω κι ανακατωτά κάτι», όταν ξέρω κάτι πάρα πολύ καλά.

Παραδείγματα
◉ Ξέρω απ’ έξω όλους τους μονολόγους από τότε που ήμουν μαθητής στη Δραματική Σχολή.
Συνώνυμα
≈ ξέρω [ΟΦ] νεράκι
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ξέρω από [ΟΦ] ⊂ ΓΝΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ξέρω από [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω από τεχνολογία», όταν έχω πολλές γνώσεις πάνω στην τεχνολογία.

Παραδείγματα
◉  Θα σου πω για μένα: ξέρω εγώ κι από γέλιο κι από κλάμα.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = γέλιο, κλάμα, κλίκες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) μέσες άκρες ⊂ ΠΕΡΙΠΟΥ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] μέσες άκρες
μέσες άκρες
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω κάτι μέσες άκρες», όταν ξέρω κάτι περίπου, όχι πλήρως.

Παραδείγματα
◉ Αυτά μου είπε μέσες άκρες η νεράιδά μου και προσπάθησα να τα μεταφέρω με όση πιστότητα μπορούσα, διότι τα όνειρα αυτό το κακό έχουν: τα βλέπεις, αλλά την επομένη μπορεί η περιγραφή να μην είναι αντάξια των όσων είδες.
Συνώνυμα
≈ ([ΡΦ]) πάνω κάτω
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = ξέρω, λέω, αφηγούμαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ξέρω [ΟΦ] νεράκι ⊂ ΓΝΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ξέρω [ΟΦ] νεράκι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω κάτι νεράκι», όταν ξέρω κάτι, το γνωρίζω πάρα πολύ καλά.

Παραδείγματα
◉ Μόνο που σκέφτομαι πως πρέπει να τα ξέρω νεράκι για τις εξετάσεις, με πιάνει τρέλα αν και, εδώ που τα λέμε, υπάρχει κανένας λόγος να δώσω;
Συνώνυμα
≈ ξέρω απ' έξω (κι ανακατωτά) [ΟΦ]
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) πάνω κάτω ⊂ ΠΕΡΙΠΟΥ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] πάνω κάτω
πάνω κάτω
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω κάτι πάνω κάτω», όταν ξέρω κάτι περίπου, όχι πλήρως.

Παραδείγματα
◉ Μια νοικοκυρά ξέρει πάνω κάτω τι ξοδεύει κάθε εβδομάδα για το φαγητό.
Συνώνυμα
≈ ([ΡΦ]) μέσες άκρες
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = ξέρω

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ξέρω {άνθρωπο/περίπτωση /περιστατικό} που [ΡΦ] ⊂ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ξέρω άνθρωπο που [ΡΦ]
ξέρω περίπτωση που [ΡΦ]
ξέρω περιστατικό που [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ξέρω περίπτωση που έφυγε στο εξωτερικό», όταν θέλουμε να δώσουμε το παράδειγμα ότι κάποιος/κάτι έφυγε στο εξωτερικό.

Παραδείγματα
◉ Στην Αθήνα ξέρω άνθρωπο που δεν έχει φορέσει ποτέ του ζώνη ασφαλείας.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦπρόσωπο] δείχνει {πιο νέος/την ηλικία του} ⊂ ΗΛΙΚΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦπρόσωπο] δείχνει πιο νέος
[ΟΦπρόσωπο] δείχνει την ηλικία του
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο Γιώργος δείχνει πιο νέος», όταν ο Γιώργος φαίνεται πιο νέος.

Παραδείγματα
◉ Εκτός από τις στιγμές που το πρόσωπό του φωτίζεται από ένα χαμόγελο, ο Ρόμπερτ Φρανκ δείχνει την ηλικία του και φαίνεται αρκετά κουρασμένος.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ την ηλικία του
≠ πιο νέος

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

({ή/και}) δεν ξέρω (εγώ) ([ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]) ⊂ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ή δεν ξέρω εγώ [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
και δεν ξέρω εγώ [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
ή δεν ξέρω [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
και δεν ξέρω [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
ή δεν ξέρω εγώ
ή δεν ξέρω
και δεν ξέρω εγώ
και δεν ξέρω
δεν ξέρω εγώ [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
δεν ξέρω [ΑΝΤΩΝΥΜΙΑερωτηματική] [ΟΦ]
δεν ξέρω
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο Γιώργος, ο Γρηγόρης, η Μαρία και δεν ξέρω εγώ ποιος άλλος», όταν γίνεται αναφορά στον Γιώργο, στον Γρηγόρη και στη Μαρία και εισάγουμε ένα άλλο τελευταίο στοιχείο, κάποιον άλλον, για το οποίο δεν είμαστε σίγουροι.

Παραδείγματα
◉ Ενώ κάποιοι μπορεί να περιμένουν πέντε χρόνια, αυτοί επειδή είναι υπάλληλοι του ΙΚΑ, ή δεν ξέρω εγώ, μπορεί να ξεκινήσουν αμέσως.
◉ Στον διάδρομο οι σόλες και πάλι γλιστρούν πάνω στα μάρμαρα ή στον γρανίτη ή δεν ξέρω εγω σε ποιο υλικό.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο, προφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] πάνε {αγκαλιά/πακέτο/χέρι (με) χέρι} ⊂ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] πάνε αγκαλιά
[ΟΦ] πάνε πακέτο
[ΟΦ] πάνε χέρι με χέρι
[ΟΦ] πάνε χέρι χέρι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο Γρηγόρης και η Μαρία πάνε χέρι χέρι», όταν ο Γρηγόρης και η Μαρία πηγαίνουν μαζί, συνεργάζονται και συμφωνούν.

Παραδείγματα
◉ Ξέρετε καλά ότι παρανομία και ψέμα πάνε χέρι χέρι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: οι ερωτευμένοι κρατιούνται χέρι χέρι, αγκαλιά
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ [ΟΦ1] πάει {αγκαλιά/πακέτο/χέρι}[ΠΡΟΘΦμε_ΟΦ2]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] βγάζει {[ΕΠΙΡΦτόπος]/[ΠΡΟΘΦσε]} ⊂ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] βγάζει [ΕΠΙΡΦτόπος]
[ΟΦ] βγάζει [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο δρόμος βγάζει κάπου», όταν ο δρόμος οδηγεί κάπου.

Παραδείγματα
◉ Δεν ξέρω, όμως, αν αυτό μας βγάζει κάπου…
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = δρόμος, διαδρομή
ΕΠΙΡΦ = κάπου, πουθενά

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] στάση ζωής ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] στάση ζωής
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο εθελοντισμός είναι στάση ζωής», όταν ο εθελοντισμός είναι τρόπος ζωής, κάτι το οποίο συνηθίζουμε να κάνουμε.

Παραδείγματα
◉ Ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δεν είναι απλώς εφαρμογή διατάξεων, είναι στάση ζωής.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = είναι, εκφράζω

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{η μητρική/ο επεξεργαστής/ο υπολογιστής} τρέχει στα [ΑΡΙΘΜΟΣ] MHz ⊂ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
η μητρική τρέχει στα [ΑΡΙΘΜΟΣ] MHz
ο επεξεργαστής τρέχει στα [ΑΡΙΘΜΟΣ] MHz
ο υπολογιστής τρέχει στα [ΑΡΙΘΜΟΣ] MHz
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο επεξεργαστής τρέχει στα 3,6 GHz», όταν ο επεξεργαστής έχει ταχύτητα 3,6 GHz.

Παραδείγματα
◉ Αυτή τη στιγμή ο επεξεργαστής τρέχει στα 3,2 Ghz αντί 3,16 που είναι η εργοστασιακή του τιμή.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Θεματικό πεδίο
⌂ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗ

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{ο ήλιος/το φως} πέφτει [ΠΡΟΘΦ] ⊂ ΦΩΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ο ήλιος πέφτει [ΠΡΟΘΦ]
το φως πέφτει [ΠΡΟΘΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο ήλιος πέφτει πάνω σε κάτι», όταν ο ήλιος φωτίζει πάνω σε κάτι.

Παραδείγματα
◉ Μες στο δωμάτιο έπεφτε άσπρο φως από μια σχισμή που άφηναν οι κουρτίνες.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ο κλήρος πέφτει [ΠΡΟΘΦσε] ⊂ ΕΥΘΥΝΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ο κλήρος πέφτει [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο κλήρος πέφτει σε μένα», όταν τυχαίνει σε εμένα η ευθύνη να κάνω κάτι.

Παραδείγματα
◉ «Επειδή, όμως, η Οργάνωση είχε αποφασίσει να την υποστηρίξει, μου έπεσε ο κλήρος να την υπερασπιστώ ενάντια στον Ουαμάν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ1] δείχνει [ΟΦ2] ⊂ ΕΥΘΥΝΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ1] δείχνει [ΟΦ2]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο Κώστας δείχνει τον Γιάννη», όταν ο Κώστας πιστεύει ότι ο Γιάννης ήταν υπεύθυνος για κάτι άσχημο που έχει γίνει.

Παραδείγματα
◉ Αυτήν την εβδομάδα –και εν μέσω τριβών στους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το αν θα πρέπει να αποσταλεί βοήθεια και τι είδους στις ΗΠΑ– ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας «έδειξε» απ’ ευθείας την Ουάσιγκτον, τονίζοντας ότι το πρόβλημα «αφορά τις ΗΠΑ και την αμερικανική πολιτική».
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως δείχνω με το δάχτυλο
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ΟΦπρόσωπο, ΟΦοργανισμός, ΟΦκόμμα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

χτυπιέμαι ([ΠΡΟΘΦμε]) ⊂ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
χτυπιέμαι [ΠΡΟΘΦμε]
χτυπιέμαι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «Ο Ολυμπιακός χτυπιέται με τον Παναθηναϊκό», όταν ο Ολυμπιακός συναγωνίζεται, ανταγωνίζεται τον Παναθηναϊκό.

Παραδείγματα
◉ Έκαναν το Τσάμπιονς Λιγκ μια διοργάνωση που χτυπιούνται 60 ομάδες για 6 θέσεις με τις άλλες καπαρωμένες.◉ Η Aegean Airlines σήμερα «χτυπιέται» με τις Ολυμπιακές Αερογραμμές. Και οι δυο τους μοιράζονται σχεδόν ισοδύναμα την εσωτερική αγορά των 6 εκατ. επιβατών ετησίως.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ χτυπιόμαστε

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{[ΟΦ]/ο οργανισμός μου ([ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική)} τραβάει [ΟΦαιτιατική] ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική) τραβάει [ΟΦαιτιατική]
[ΟΦ] τραβάει [ΟΦαιτιατική]
ο οργανισμός μου [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική) τραβάει [ΟΦαιτιατική]
ο οργανισμός μου τραβάει [ΟΦαιτιατική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο οργανισμός μου τραβάει την πλάκα», όταν ελκύω, προκαλώ την πλάκα.

Παραδείγματα
◉ «Τραβάει φαίνεται εκείνος ο τόπος τα φαντάσματα», είπε.
◉ Τραβάει ο οργανισμός μας φαίνεται θλιβερές επετείους σαν τα μελό του 1960.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦφυσικό φαινόμενο] χτυπάει [ΟΦτόπος] ⊂ ΚΑΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦφυσικό φαινόμενο] χτυπάει [ΟΦτόπος]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο σεισμός χτύπησε την Κωνσταντινούπολη», όταν ο σεισμός προκάλεσε καταστροφές στην Κωνσταντινούπολη, την έπληξε.

Παραδείγματα
◉ Στις 30 Αυγούστου ο κυκλώνας «Κατρίνα» χτύπησε τη Νέα Ορλεάνη.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όταν χτυπάω προκαλώ ζημιά
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦφυσικό φαινόμενο = τσουνάμι, τυφώνας, κυκλώνας, Εγκέλαδος
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ [ΟΦτόπος] {χτυπημένος/χτυπιέται} από [ΟΦφυσικό φαινόμενο]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([Φ]) κοντά [ΠΡΟΘΦσε] ⊂ ΟΜΟΙΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[Φ] κοντά [ΠΡΟΘΦσε]
κοντά [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο τρόπος ζωής είναι κοντά στην Ευρώπη», όταν ο τρόπος ζωής ταιριάζει, μοιάζει, με την Ευρώπη.

Παραδείγματα
◉ Η ταινία άλλοτε τον παρουσιάζει σαν έναν παράφρονα, κοντά στο στερεότυπο του Νέρωνα, και άλλοτε προσπαθεί να τον δει ως τραγικό πρόσωπο με ανθρώπινες στιγμές την ώρα της πτώσης.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = είμαι, παρουσιάζω, φαίνομαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ1] διαβάζω [ΟΦ2] ⊂ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ1] διαβάζω [ΟΦ2]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο υπολογιστής διαβάζει ένα πρόγραμμα», όταν ο υπολογιστής επεξεργάζεται ένα πρόγραμμα, το αποκωδικοποιεί.

Παραδείγματα
◉ Όλοι οι σύγχρονοι υπολογιστές μπορούν να γράψουν και να διαβάσουν τους ελληνικούς χαρακτήρες (αν έχουμε κάνει τις κατάλληλες ρυθμίσεις).
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ1 = υπολογιστής, πρόγραμμα, εφαρμογή, σαρωτής
ΟΦ2 = πληροφορίες, στοιχεία, χαρακτήρες, δεδομένα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦχρόνος] τρέχει ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦχρόνος] τρέχει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ο χρόνος τρέχει», όταν ο χρόνος περνάει, και ιδίως γρήγορα.

Παραδείγματα
◉ Τα πάντα, ως και το χορτάρι και τ’ αμπελόφυλλα, στέκονταν ακίνητα, σάμπως ο χρόνος να είχε πάψει να τρέχει.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ [ΟΦχρόνος] = χρόνος, καιρός, τετραετία

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{ανεβάζω/βάζω/οδηγώ/σηκώνω/φέρνω/φτάνω} ψηλά [ΟΦ] ⊂ ΠΡΟΟΔΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ανεβάζω ψηλά [ΟΦ]
βάζω ψηλά [ΟΦ]
οδηγώ ψηλά [ΟΦ]
σηκώνω ψηλά [ΟΦ]
φέρνω ψηλά [ΟΦ]
φτάνω ψηλά [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οδηγώ ψηλά την ομάδα μου», όταν βοηθώ την ομάδα μου να γίνει καλύτερη, να προοδεύσει.

Παραδείγματα
◉ Μας ενδιαφέρουν μόνο οι ασφαλείς Ολυμπιακοί Αγώνες και θα δουλέψουμε όλοι μαζί οι Έλληνες, για να σηκώσουμε την Ελλάδα μας ψηλά.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: σε μια κάθετη κλίμακα, σκάλα, αυτό που βρίσκεται ψηλά θεωρείται ανώτερο, καλύτερο, και αυτό που βρίσκεται χαμηλά κατώτερο, χειρότερο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή