Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
[ΟΦ] είναι σε (άμεση) συνάρτηση [ΠΡΟΘΦμε] ⊂ ΣΥΝΔΕΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] είναι σε άμεση συνάρτηση [ΠΡΟΘΦμε]
[ΟΦ] είναι σε συνάρτηση [ΠΡΟΘΦμε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι επιλογές είναι σε συνάρτηση με τις δυνατότητες», όταν οι επιλογές σχετίζονται με, εξαρτώνται από τις δυνατότητες.

Παραδείγματα
◉ Το αδιαμφισβήτητο συμπέρασμα ήταν πως δεν υπάρχει κοινή λύση για όλα και πως η κάθε κρίση, αλλά και η μορφή και διάσταση, που λαμβάνει σε κάθε χώρα είναι σε άμεση συνάρτηση με τα ποιοτικά χαρακτηριστικά τόσο του γεωγραφικού χώρου όσο και της εποχής κατά την οποία λαμβάνει χώρα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως οι συναρτήσεις στα μαθηματικά

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] βγαίνει σε καλό ⊂ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ⊃ ΘΕΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] βγαίνει σε καλό
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι επιλογές μου βγαίνουν σε καλό», όταν οι επιλογές μου έχουν καλή, θετική, εξέλιξη.

Παραδείγματα
◉ Σήμερα έκανα αναγκαστικά μερικές αλλαγές, που τελικά μας βγήκαν σε καλό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] ο ένας μετά τον άλλο ⊂ ΔΙΑΔΟΧΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] ο ένας μετά τον άλλο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι επισκέπτες έρχονται ο ένας μετά τον άλλο», όταν οι επισκέπτες έρχονται διαδοχικά, ακολουθώντας ο ένας τον άλλο.

Παραδείγματα
◉ Χαρακτηριστικά τα στιγμιότυπα που δείχνουν τους πιστούς να φιλούν την εικόνα ο ένας μετά τον άλλο.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] πέφτουν (σαν) βροχή ⊂ ΠΟΛΥ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] πέφτουν σαν βροχή
[ΟΦ] πέφτουν βροχή
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι ερωτήσεις πέφτουν βροχή», όταν γίνονται πάρα πολλές ερωτήσεις.

Παραδείγματα
◉ Τα μπουκάλια από την αρχή του αγώνα έπεφταν βροχή στον αγωνιστικό χώρο.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = σφαίρες, ερωτήσεις, ειδήσεις, προτάσεις, αιτήματα, ερωτήματα, κάρτες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦαφηρημένο] έρχεται [ΠΡΟΘΦαπό] ⊂ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦαφηρημένο] έρχεται [ΠΡΟΘΦαπό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι πληροφορίες έρχονται από την κυβέρνηση», όταν οι πληροφορίες προέρχονται από, έχουν ως πηγή, την κυβέρνηση.

Παραδείγματα
◉ Η είδηση που ήρθε από τη Ρουμανία μάλλον σόκαρε, παρά ενθουσίασε.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦαφηρημένο = ιστορία, απάντηση, είδηση

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] [ΡΦ] (σε) {χαμηλά/ψηλά} (επίπεδα) ⊂ ΛΙΓΟ/ΠΟΛΥ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] [ΡΦ] σε χαμηλά επίπεδα
[ΟΦ] [ΡΦ] σε ψηλά επίπεδα
[ΟΦ] [ΡΦ] χαμηλά
[ΟΦ] [ΡΦ] ψηλά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι πωλήσεις βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα», όταν οι πωλήσεις είναι λίγες.

Παραδείγματα
◉ Γιατί, όμως, η προσφορά οργάνων στην Ελλάδα, όπου το ενδιαφέρον για το συνάνθρωπο δεν έχει ακόμα χαθεί, είναι σε χαμηλά επίπεδα;
◉ Θεωρώ ότι υπάρχουν τραγουδιστές που καταλαμβάνουν θέση στον χώρο αδίκως και άλλοι που θα έπρεπε να είναι ακόμη πιο ψηλά.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: σε μια κάθετη κλίμακα, σκάλα, αυτό που βρίσκεται ψηλά θεωρείται ανώτερο, καλύτερο, και αυτό που βρίσκεται χαμηλά κατώτερο, χειρότερο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ποσοστό, τιμή, όριο
ΡΦ = είναι, βρίσκεται, κυμαίνεται, τοποθετείται

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦμη έμψυχο] {δείχνει/πιάνει/χτυπάει} κόκκινο ⊂ ΥΠΕΡΒΟΛΗ ΟΡΙΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦμη έμψυχο] δείχνει κόκκινο
[ΟΦμη έμψυχο] πιάνει κόκκινο
[ΟΦμη έμψυχο] χτυπάει κόκκινο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «οι τιμές χτυπάνε κόκκινο», όταν οι τιμές βρίσκονται σε ακραίο σημείο, συνήθως υψηλό και επικίνδυνο.

Παραδείγματα
◉ Όταν ένας αστυνομικός αντιστοιχεί σε 3.000 άτομα σε μία περιοχή όπου η εγκληματικότητα και η παραβατικότητα έχουν χτυπήσει κόκκινο από καιρό, τότε το αίσθημα ανασφάλειας των κατοίκων απορρυθμίζει την κοινωνική ζωή.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = θερμόμετρο, τιμές, εγκληματικότητα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

όλα πάνε {μέλι γάλα/πρίμα/στράφι} ⊂ ΕΥΡΥΘΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
όλα πάνε μέλι γάλα
όλα πάνε πρίμα
όλα πάνε στράφι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «όλα πάνε μέλι γάλα», όταν όλα πάνε καλά.

Παραδείγματα
◉ Το όλο ζήτημα είναι ότι έχω φτάσει σε ένα μεγάλο εμπόδιο, ενώ μέχρι τώρα όλα πήγαιναν μέλι γάλα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

(όπως) {ξέρεις/ξέρετε/ξέρουμε} ⊂ ΓΝΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
όπως ξέρεις
όπως ξέρετε
όπως ξέρουμε
ξέρεις
ξέρετε
ξέρουμε
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «όπως ξέρουμε», όταν θέλουμε να σχολιάσουμε πως αυτό που αναφέρουμε είναι γενικά γνωστό.

Παραδείγματα
◉ Είναι η δεύτερη σε έκταση, όπως ξέρετε, χώρα της Αφρικής, πολύ πλούσια σε υδρογονάνθρακες και συνεπώς και οι δυνατότητες για ανάπτυξη της συνεργασίας μαζί της είναι πολύ μεγάλες.
Ύφος
♢ Προφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζονται ([ΕΠΙΘΕΤΟ]) {παιχνίδια/ συμφέροντα} ⊂ ΚΡΥΦΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζονται [ΕΠΙΘΕΤΟ] παιχνίδια
παίζονται παιχνίδια
παίζονται [ΕΠΙΘΕΤΟ] συμφέροντα
παίζονται συμφέροντα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζονται παιχνίδια», όταν γίνονται κρυφά ενέργειες που αν και φαίνονται καλές έχουν σκοπό να προκαλέσουν κακό, για το συμφέρον συνήθως κάποιων.

Παραδείγματα
◉ Ο υπουργός εξέφρασε την αισιοδοξία του για τη θετική έκβαση του θέματος, λέγοντας συγκεκριμένα ότι «είμαι αισιόδοξος ότι η ΟΛME θα επανεξετάσει τη θέση της, είμαι αισιόδοξος ότι η εγκύκλιος του υπουργείου θα εφαρμοσθεί στο πλαίσιο της συνεργασίας των καθηγητών, των μαθητών και των γονέων στις σχολικές μονάδες και θα επικρατήσει το κλίμα της ευθύνης και κανείς δε θα δεχθεί να παιχτούν πολιτικά παιχνίδια σε βάρος της παιδείας και των μαθητών».
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζω [ΟΦπρόσωπο] ⊂ ΥΠΟΔΥΟΜΑΙ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζω [ΟΦπρόσωπο]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζω Άμλετ ή Σαίξπηρ», όταν συμμετέχω ως ηθοποιός στο θεατρικό έργο «Άμλετ», συνήθως ως πρωταγωνιστής, ή σε θεατρικό έργο του Σαίξπηρ.

Παραδείγματα
◉ Γιατί δεν παίξατε ή δεν προσπαθείτε τουλάχιστον να παίξετε Αριστοφάνη;
Θεματικό πεδίο
⌂ {ΘΕΑΤΡΟ/ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ/ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ}
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦπρόσωπο = Αισχύλος, Αριστοφάνης, Μήδεια, Άμλετ

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζω {[ΟΦχτύπημα]/ξύλο} ⊂ ΧΤΥΠΗΜΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζω [ΟΦχτύπημα]
παίζω ξύλο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζω κλοτσιές», όταν χτυπιέμαι με κάποιον με κλοτσιές.

Παραδείγματα
◉ Αντάλλαξαν βρισιές, ήρθαν πρόσωπο με πρόσωπο, έτοιμοι να παίξουν μπουνιές, τους χώρισαν τελικά οι ψυχραιμότεροι.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦχτύπημα = μπουνιές

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζω κορόνα γράμματα [ΟΦ] ⊂ ΡΙΣΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζω κορόνα γράμματα [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζω κορόνα γράμματα τη ζωή μου», όταν βάζω τη ζωή μου σε κίνδυνο κάνοντας κάτι πολύ τολμηρό.

Παραδείγματα
◉ Χθες, ο πατέρας του φρουρού μίλησε με υπερηφάνεια για τον γιο του, που έπαιξε κορόνα γράμματα τη ζωή του καταδιώκοντας τους πέντε δράστες και τραυματίστηκε σοβαρά από τα πυρά τους.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ (το) παίζω κορόνα γράμματα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζω {με τη φωτιά/ρώσικη ρουλέτα} ⊂ ΡΙΣΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζω με τη φωτιά
παίζω ρώσικη ρουλέτα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζω με τη φωτιά», όταν κάνω κάτι ενώ ξέρω ότι είναι πάρα πολύ επικίνδυνο.

Παραδείγματα
◉ Όμως, επειδή τα πράγματα είναι σοβαρά και κανείς δεν μπορεί να παίζει με τη φωτιά, η κυβέρνηση οφείλει απαντήσεις.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίζω {[ΟΦπρόσωπο_αιτιατική]/ρόλους [ΟΦγενική]} ⊂ ΥΠΟΔΥΟΜΑΙ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίζω [ΟΦπρόσωπο_αιτιατική]
παίζω ρόλους [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίζω ρόλους μαφιόζων», όταν κάνω, υποδύομαι τον μαφιόζο σε έργα ή τηλεσειρές.

Παραδείγματα
◉ Έχω λίγο κουραστεί να παίζω γυναίκες της μπουρζουαζίας ή της εξουσίας.
◉ Ποτέ δε μου δόθηκε η ευκαιρία να παίξω ρόλους κακιάς.
Θεματικό πεδίο
⌂ {ΘΕΑΤΡΟ/ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ/ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ}

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω {βαθμό/μονάδα/πόντο} ⊂ ΚΕΡΔΙΖΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω βαθμό
παίρνω μονάδα
παίρνω πόντο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω 5 πόντους», όταν κερδίζω 5 πόντους.

Παραδείγματα
◉ Πήραμε τέσσερις βαθμούς στα δύο ντέρμπι και δεν είμαστε ευχαριστημένοι, γιατί βέβαια μπορούσαμε να είχαμε πάρει έξι.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{εισπράττω/λαμβάνω/παίρνω} απάντηση ⊂ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
εισπράττω απάντηση
λαμβάνω απάντηση
παίρνω απάντηση
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω απάντηση», όταν μου απαντούν.

Παραδείγματα
◉ Μετά τη συμπλήρωση της φάσης της ενημέρωσης μπορούμε να υποβάλουμε στο σύστημα ερωτήσεις και να λάβουμε απαντήσεις.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{κρατάω/παίρνω} {αποστάσεις/απόσταση} [ΠΡΟΘΦαπό] ⊂ ≠ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
κρατάω αποστάσεις [ΠΡΟΘΦαπό]
κρατάω απόσταση [ΠΡΟΘΦαπό]
παίρνω αποστάσεις [ΠΡΟΘΦαπό]
παίρνω απόσταση [ΠΡΟΘΦαπό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω αποστάσεις από την πολιτική», όταν δε συμμετέχω, μένω μακριά από την πολιτική.

Παραδείγματα
◉ Να πάρετε αποστάσεις από αυτούς που υποτιμούν το θέμα της Δημοκρατίας.
◉ Η κυβέρνηση κρατά αποστάσεις, τηρεί ισορροπίες, νίπτει τας χείρας της.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η απόσταση δείχνει ότι κάποιος βρίσκεται μακριά από κάτι, άρα δεν το πιστεύει, δε συμμετέχει σε αυτό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω γεύση {[ΟΦγενική]/[ΠΡΟΘΦαπό]} ⊂ ΓΝΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω γεύση [ΟΦγενική]
παίρνω γεύση [ΠΡΟΘΦαπό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω γεύση από κάτι», όταν σχηματίζω εικόνα για κάτι που βλέπω συνήθως πρώτη φορά και γρήγορα.

Παραδείγματα
◉ Οι καινούριοι παίκτες, μέσα από τη συμμετοχή τους στα φιλικά ματς, θα μπουν στο πνεύμα της ομάδας και θα μπορέσουν να πάρουν γεύση… Ευρώπης.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: αυτό που συμβαίνει όταν δοκιμάζουμε πρώτη φορά φαγητό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω γραμμή [ΠΡΟΘΦαπό] ⊂ ΕΝΤΟΛΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω γραμμή [ΠΡΟΘΦαπό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω γραμμή από κάποιον», όταν ακολουθώ τις εντολές, οδηγίες που μου δίνει κάποιος.

Παραδείγματα
◉ Κατηγόρησε μάλιστα τον υπουργό Δημόσιας Τάξης αλλά και την ηγεσία του κόμματός του ότι παίρνουν γραμμή από αυτόν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο, προφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω θέση ([ΠΡΟΘΦ]) ⊂ ΑΠΟΨΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω θέση [ΠΡΟΘΦ]
παίρνω θέση
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω θέση σε ένα ζήτημα», όταν λέω τη γνώμη μου για αυτό το ζήτημα.

Παραδείγματα
◉ Επέλεξε να απαριθμήσει τα προβλήματα και τις λύσεις που δρομολογούνται, χωρίς να πάρει θέση υπέρ μιας ή άλλης απόψεως.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΠΡΟΘΦ = σε, υπέρ

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω μάτι ([ΟΦ]) ⊂ ΒΛΕΠΩ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω μάτι [ΟΦ]
παίρνω μάτι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω μάτι κάποιον», όταν βλέπω κάποιον γρήγορα, βιαστικά.

Παραδείγματα
◉ Ενώ στην αρχή προσπάθησε να περάσει απαρατήρητος, χωμένος στα δημοσιογραφικά θεωρεία του γηπέδου, κάποιος τον πήρε μάτι λίγο πριν τελειώσει το πρώτο ημίχρονο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{βάζω/παίρνω} {μπρος/μπροστά} ⊂ ΑΡΧΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω μπρος
βάζω μπροστά
παίρνω μπρος
παίρνω μπροστά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω μπροστά», όταν ξεκινώ να λειτουργώ, να κινούμαι.

Παραδείγματα
◉  Με τη Διαβαλκανική (εν. Συνεργασία) υπήρχε ελπίδα το λιμάνι αυτό ν’ ανοίξει, να πάρει μπροστά, όπως ένας παρατημένος σιδηρόδρομος και να γίνει αυτό που ήταν πάντα προορισμός του.
◉ Ανεβήκαμε ψηλά τα μεγάλα βενετσιάνικα κάστρα, και βάλαμε μπρος βιαστικοί.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω {δρόμο/πόδι} ⊂ ΑΠΟΜΑΚΡΥΝΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω δρόμο
παίρνω πόδι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω πόδι», όταν με διώχνουν με άσχημο τρόπο επειδή δε με θέλουν πια.

Παραδείγματα
◉ Όποιος δεν τα κατάφερνε έπαιρνε πόδι κι αναζητούσε την επόμενη δουλειά στην αστική ζούγκλα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω {αμπάριζα/παραμάζωμα/σβάρνα} [ΟΦ] ⊂ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω αμπάριζα [ΟΦ]
παίρνω παραμάζωμα [ΟΦ]
παίρνω σβάρνα [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω σβάρνα τις μικρές αγγελίες», όταν ψάχνω παντού στις μικρές αγγελίες.

Παραδείγματα
◉ Άλλες φορές πάλι χώνονταν σε κάποιον κινηματογράφο ή έπαιρναν αμπάριζα τα βιβλιοπωλεία ή χάνονταν σε ατέλειωτες βόλτες στην πόλη, πράγμα που φάνταζε σαν αληθινή περιπέτεια.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω το μέρος [ΟΦγενική] ⊂ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω το μέρος [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω το μέρος της Μαρίας», είτε όταν πιστεύω ότι σε περίπτωση διαφωνίας με κάποιον άλλον η Μαρία έχει δίκιο και όχι ο άλλος είτε όταν γενικά συμφωνώ με τη Μαρία.

Παραδείγματα
◉ Είναι μια σκηνή που σε προκαλεί να τοποθετηθείς, να πάρεις το μέρος της μιας ή της άλλης πλευράς.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{έχω/παίρνω} το πάνω χέρι ⊂ ΕΞΟΥΣΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
έχω το πάνω χέρι
παίρνω το πάνω χέρι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω το πάνω χέρι», όταν γίνομαι ανώτερος από κάποιον άλλο.

Παραδείγματα
◉ «Για δεκαετίες είχε το πάνω χέρι η αισθητική στη σχεδίαση ενός κτιρίου, τώρα θα δώσουμε προτεραιότητα στην ασφάλεια των κατασκευών», τόνισε ο υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

παίρνω {είδηση/μυρωδιά/πρέφα/χαμπάρι} {[ΟΦ]/[ΡΦ]} ⊂ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω είδηση [ΟΦ]
παίρνω είδηση [ΡΦ]
παίρνω μυρωδιά [ΟΦ]
παίρνω μυρωδιά [ΡΦ]
παίρνω πρέφα [ΟΦ]
παίρνω πρέφα [ΡΦ]
παίρνω χαμπάρι [ΟΦ]
παίρνω χαμπάρι [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω χαμπάρι ότι ήρθες», όταν αντιλαμβάνομαι, καταλαβαίνω ότι ήρθες.

Παραδείγματα
◉ Ακόμα δεν έχω καταλάβει αν το ‘χει πάρει χαμπάρι πως της τα φτιάχνουμε και της τα στέλνουμε ο Παναγιωτάκης κι εγώ.
Συνώνυμα
≈ [ΟΦ] πέφτει στην αντίληψή μου
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{παίρνω/παραπαίρνω/σηκώνω} ψηλά τον αμανέ ⊂ ΑΛΑΖΟΝΕΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
παίρνω ψηλά τον αμανέ
παραπαίρνω ψηλά τον αμανέ
σηκώνω ψηλά τον αμανέ
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «παίρνω ψηλά τον αμανέ», όταν πιστεύω ότι είμαι καλύτερος από τους άλλους και ότι οι άλλοι είναι κατώτεροί μου, τους οποίους και περιφρονώ.

Παραδείγματα
◉ Παρ’ όλη την επιτυχία, δεν έχει σηκώσει ψηλά τον αμανέ.
Συνώνυμα
≈ έχω μεγάλη ιδέα για τον εαυτό μου
≈ καβαλάω το καλάμι
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πάει [ΟΦχρόνος] που [ΡΦ] ⊂ ΜΕΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
πάει [ΟΦχρόνος] που [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «πάνε έξι μήνες που ήρθε», όταν περάσανε έξι μήνες από τη στιγμή που ήρθε.

Παραδείγματα
◉ Πάει καιρός που έχω να γράψω κάτι στο αγαπημένο μου μπλογκ.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: τόπος αντί για χρόνος
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦχρόνος = καιρός, χρόνια, μήνες, μέρες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή