Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
ρίχνω [ΟΦ] στην αγορά ⊂ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦ] στην αγορά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω ένα προϊόν στην αγορά», όταν λανσάρω ένα προϊόν, το παρουσιάζω στην αγορά.

Παραδείγματα
◉ Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι μεγάλες εταιρείες ετοιμάζονται να ρίξουν υβριδικά μοντέλα στην αγορά.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω [ΟΦ] ⊂ ΚΑΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω έναν πολιτικό», όταν τον φέρνω σε δύσκολη θέση και τον κάνω να χάσει τη θέση του.

Παραδείγματα
◉ Η διευρυνόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια και οικονομική ανασφάλεια είναι σημαντικές παράμετροι του πολιτικού ανταγωνισμού και κάθε δυτικού πολιτικού συστήματος, αλλά δεν «ρίχνουν» από μόνες τους τις κυβερνήσεις.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = πολιτικό πρόσωπο, κυβέρνηση, Χρηματιστήριο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω [ΟΦπρόσωπο] σε [ΟΦαρνητικό συναίσθημα] ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦπρόσωπο] σε [ΟΦαρνητικό συναίσθημα]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω κάποιον σε μελαγχολία», όταν κάνω κάποιον να αισθάνεται μελαγχολία.

Παραδείγματα
◉ Το άγγελμα του θανάτου του έριξε σε θλίψη όλη την πειραϊκή κοινωνία, ενώ η κηδεία του έλαβε χώρα στον ναό της Αγίας Τριάδος.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦαρνητικό συναίσθημα = μελαγχολία, δυσμένεια, έκσταση

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω [ΟΦψήφος] ⊂ ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦψήφος]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω λευκό», όταν ψηφίζω με ουδέτερη ψήφο.

Παραδείγματα
◉ Προέτρεψε τους ψηφοφόρους του να ρίξουν λευκό, άκυρο ή να απόσχουν από την ψηφοφορία.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦψήφος = άκυρο, λευκό, μαύρο, κόκκινο
άκυρο = ψήφος που δεν ισχύει
λευκό = ουδέτερη ψήφος
μαύρο = αρνητική ψήφος
κόκκινο = ψήφος υπέρ κομμουνιστικού κόμματος

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω λεφτά ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΕΠΕΝΔΥΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω λεφτά [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω λεφτά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω λεφτά σε μια δουλειά», όταν δίνω χρήματα, επενδύω σε αυτήν τη δουλειά.

Παραδείγματα
◉ «Το πρόβλημα δεν είναι να ρίξεις λεφτά στην αγορά, αλλά να δώσεις λύσεις στα συστηματικά προβλήματα που περιγράφουμε στην έκθεση», τόνισε με τη σειρά της η αντιπρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω μαύρη πέτρα (πίσω μου) ⊂ ΦΥΓΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω μαύρη πέτρα πίσω μου
ρίχνω μαύρη πέτρα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω μαύρη πέτρα πίσω μου», όταν φεύγω για πάντα, συνήθως μετά από απογοήτευση.

Παραδείγματα
◉ Η γυναίκα του είχε φροντίσει να ρίξει μαύρη πέτρα, του είχε γυρίσει τις πλάτες και αφού είχε πάρει διαζύγιο, κανείς δεν την ξαναείδε.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω [ΟΦπρόσωπο_αιτιατική] ⊂ ΣΧΕΣΗ ⊃ ΕΡΩΤΙΚΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦπρόσωπο_αιτιατική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω μια γυναίκα», όταν τη φλερτάρω και μετά από προσπάθεια την κάνω δική μου.

Παραδείγματα
◉ Εκεί, πάντως, που ήταν «άπαιχτος» δεν ήταν στο να ρίχνει ακόντιο, αλλά στο να «ρίχνει» γυναίκες.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω [ΟΦχορός] ⊂ ΧΟΡΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω [ΟΦχορός]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω μια ζεϊμπεκιά», όταν χορεύω ζεϊμπεκιά.

Παραδείγματα
◉ Είναι αυτός που φοράει ιταλικά υποδήματα, ντύνεται με επώνυμα γερμανικά κουστούμια, καπνίζει πούρα Αβάνας, πίνει σκωτσέζικο ουίσκι, οδηγεί γιαπωνέζικο αυτοκίνητο, τρώει σε κινέζικο εστιατόριο και όταν έλθει στο πολύ κέφι ρίχνει και ένα τούρκικο τσιφτετέλι.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ [ΟΦχορός] = ζεϊμπεκιά, τσιφτετέλι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {κλεφτές ματιές/μια ματιά} ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΒΛΕΠΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω κλεφτές ματιές [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω κλεφτές ματιές
ρίχνω μια ματιά [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω μια ματιά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω μια ματιά σε κάτι», όταν κοιτώ γρήγορα και χωρίς μεγάλη προσοχή κάτι.

Παραδείγματα
◉ Αρκεί κανείς να ρίξει μια ματιά στα «παράθυρα» των τηλεοπτικών δελτίων, όπου μαίνεται καθημερινά ένας άγριος πόλεμος, ακόμη και με τις πιο μικρές και ασήμαντες αφορμές.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {γαλλικά/μπινελίκια} ([ΠΡΟΘσε]) ⊂ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω μπινελίκια [ΠΡΟΘσε]
ρίχνω μπινελίκια
ρίχνω γαλλικά [ΠΡΟΘσε]
ρίχνω γαλλικά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω μπινελίκια σε κάποιον», όταν βρίζω κάποιον, του μιλάω πάρα πολύ άσχημα.

Παραδείγματα
◉ Τότε, άναψε σαν ηφαίστειο και μου έριξε τέτοια γαλλικά που ούτε σε γήπεδο δεν έχω ακούσει.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω νερό στον μύλο [ΟΦγενική] ⊂ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω νερό στον μύλο [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω νερό στον μύλο μιας κατάστασης», όταν υποστηρίζω μια κατάσταση που είναι ήδη αρνητική, την κάνω να γίνει πιο ισχυρή, πιο δυνατή.

Παραδείγματα
◉ Αυτό που είναι σημαντικό σήμερα είναι να πέσουν οι τόνοι, να μη ρίξουμε άλλο νερό στον μύλο της πόλωσης και να αφήσουμε τους αρμόδιους να κάνουν τη δουλειά τους.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω (πάνω μου) {[ΟΦρούχο]/ό,τι να 'ναι} ⊂ ΡΟΥΧΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω πάνω μου [ΟΦρούχο]
ρίχνω πάνω μου ό,τι να 'ναι
ρίχνω [ΟΦρούχο]
ρίχνω ό,τι να 'ναι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω πάνω μου μια ζακέτα», όταν φοράω πρόχειρα και βιαστικά μια ζακέτα.

Παραδείγματα
◉ Όσες φορές ήταν να βγω απ’ το σπίτι δεν ντυνόμουν πλέον βιαστικά, ρίχνοντας πάνω μου ότι να ‘ναι, αλλά στεκόμουν μπροστά στον καθρέφτη της ντουλάπας και δοκίμαζα διάφορα ρούχα.
◉ Έριξε μια ρόμπα πάνω από τη νυχτικιά και κατέβηκε.
Διαναφορές

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {σανίδα σωτηρίας/σωσίβιο} ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΒΟΗΘΕΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω σωσίβιο [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω σωσίβιο
ρίχνω σανίδα σωτηρίας [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω σανίδα σωτηρίας
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω σανίδα σωτηρίας σε κάποιον», όταν βοηθώ κάποιον που βρίσκεται σε πολύ δύσκολη κατάσταση.

Παραδείγματα
◉ Τα κράτη έριξαν σανίδα σωτηρίας στις τράπεζες, αναλαμβάνοντας το κόστος διάσωσής τους.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως ρίχνουμε σωσίβιο σε κάποιον για να μην πνιγεί στη θάλασσα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω (βαριά) σκιά [ΠΡΟΘΦσε] ⊂ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω βαριά σκιά [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω σκιά [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω σκιά σε κάτι», όταν το κάνω πιο δύσκολο και, συνήθως, θλιβερό.

Παραδείγματα
◉ Διαβάζοντας όσα έγραψα μέχρι τώρα, φοβάμαι ότι δίνω την εντύπωση μιας πολύ μελοδραματικής ιστορίας: πως ο θάνατος της μητέρας μου έριξε μια βαριά σκιά σ’ ολόκληρη τη ζωή μου, πως, στερημένος από στοργή, έγινα ένας άνθρωπος δυστυχής.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω στάχτη στα μάτια [ΟΦπρόσωπο] ⊂ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω στάχτη στα μάτια [ΟΦπρόσωπο]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω στάχτη στα μάτια κάποιου», όταν προσπαθώ να ξεγελάσω κάποιον δίνοντάς του ψεύτικα στοιχεία για να μη θυμώσει.

Παραδείγματα
◉ Εκτός αν θέλετε μόνο για να ρίξουμε στάχτη στα μάτια του κόσμου να πούμε ότι προβλέπουμε ποινικές κυρώσεις, οι οποίες στην πράξη θα είναι χωρίς σημασία.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{ρίχνω/χτυπάω} στο ψαχνό ⊂ ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω στο ψαχνό
χτυπάω στο ψαχνό
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω στο ψαχνό», όταν πυροβολώ κάποιον για να τον σκοτώσω και όχι για να τον κάνω απλώς να φοβηθεί.

Παραδείγματα
◉ Αστυνομικοί έριξαν «στο ψαχνό» 20 φορές και σκότωσαν ύποπτο διαρρήκτη
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω την {αυλαία/κουρτίνα} ⊂ ΤΕΛΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω την αυλαία
ρίχνω την κουρτίνα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω την αυλαία», όταν βάζω τέλος σε κάτι, δείχνω ότι κάτι έχει τελειώσει.

Παραδείγματα
◉ Από νωρίς το πρωί όλα έδειχναν ότι οι δικαστές θα έριχναν την αυλαία του πολύκροτου σκανδάλου και σε δικαστικό επίπεδο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως στο θέατρο
Θεματικό πεδίο
⌂ ΘΕΑΤΡΟ
Διαναφορές

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{οδηγώ/παρασύρω/ρίχνω} [ΟΦ] σε χαμηλά επίπεδα ⊂ ΜΕΙΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
οδηγώ [ΟΦ] σε χαμηλά επίπεδα
παρασύρω [ΟΦ] σε χαμηλά επίπεδα
ρίχνω [ΟΦ] σε χαμηλά επίπεδα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα», όταν κάνω τις τιμές να γίνουν μικρότερες.

Παραδείγματα
◉ Ο εξοντωτικός πόλεμος τιμών των αεροπορικών εταιρειών έχει οδηγήσει σε απίστευτα χαμηλά επίπεδα την αξία των τουριστικών «πακέτων», γεγονός που επιτρέπει και στον «φτωχότερο πολίτη» της Ευρωπαϊκής Ένωσης -τον Έλληνα- να επισκεφθεί τις στολισμένες μεγαλουπόλεις της Βόρειας και Κεντρικής Ευρώπης.
◉ Η εταιρεία άρχισε να παρουσιάζει τεράστιες ζημιές και η μετοχή της έπεσε σε χαμηλά επίπεδα.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = αξία, τιμή, ισοτιμία, μετοχή
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ [ΟΦ] {γλιστράει/κατρακυλάει/πέφτει/υποχωρεί} σε χαμηλά επίπεδα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {τις απαιτήσεις/τις τιμές/το κόστος} ⊂ ΜΕΙΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω τις απαιτήσεις
ρίχνω τις τιμές
ρίχνω το κόστος
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω τις τιμές», όταν μειώνω τις τιμές, τις κάνω χαμηλότερες.

Παραδείγματα
◉ Ο ελεύθερος ανταγωνισμός θα ρίξει τις τιμές και θα φέρει ανανέωση στόλου.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω το βάρος ([ΠΡΟΘΦ]) ⊂ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω το βάρος [ΠΡΟΘΦ]
ρίχνω το βάρος
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω το βάρος σε κάτι», όταν δίνω μεγάλη σημασία σε κάτι, το θεωρώ σημαντικό.

Παραδείγματα
◉ Στις μεταρρυθμίσεις που θα διασφαλίζουν ανάπτυξη ρίχνει τώρα το βάρος της η κυβέρνηση, ώστε να σπάσει ο φαύλος κύκλος, που έχει στριμώξει την ελληνική οικονομία στις τελευταίες θέσεις της ανταγωνιστικότητας και στις πρώτες της διαφθοράς.
Συνώνυμα
≈ δίνω [ΟΦπροσοχή] [ΠΡΟΘΦ]
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΠΡΟΘΦ = σε, υπέρ

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω το (τελευταίο) χαρτί (στο τραπέζι) ⊂ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω το τελευταίο χαρτί στο τραπέζι
ρίχνω το χαρτί στο τραπέζι
ρίχνω το τελευταίο χαρτί
ρίχνω το χαρτί
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω το τελευταίο χαρτί στο τραπέζι», όταν κάνω μια τελευταία προσπάθεια μετά από πολλές άλλες προσπάθειες που έχουν αποτύχει.

Παραδείγματα
◉ Ο Απόλλωνας της Πάτρας ρίχνει απόψε στο τραπέζι το τελευταίο του χαρτί απέναντι σ’ έναν αντίπαλο που παλεύει -κι αυτός- για τη ζωή του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως σε ένα παιχνίδι χαρτιών για να νικήσουμε χρησιμοποιούμε τα χαρτιά, τις κάρτες.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {(τις) ευθύνες/(το) φταίξιμο} [ΠΡΟΘΦσε] ⊂ ΕΥΘΥΝΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω τις ευθύνες [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω ευθύνες [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω το φταίξιμο [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω φταίξιμο [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω το φταίξιμο σε κάποιον», όταν θεωρώ κάποιον υπεύθυνο, θεωρώ ότι φταίει, για μια άσχημη κατάσταση.

Παραδείγματα
◉ Έχουμε συνηθίσει σε τούτο τον έρμο τόπο όλες τις ευθύνες να τις ρίχνουμε στο κράτος και όλες τις απαιτήσεις να τις έχουμε από αυτό!
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ #τα ρίχνω [ΠΡΟΘΦσε]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω {έναν υπνάκο/ύπνο} ⊂ ΥΠΝΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω έναν υπνάκο
ρίχνω ύπνο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω ύπνο», όταν κοιμάμαι.

Παραδείγματα
◉ Πάω τώρα να ρίξω έναν υπνάκο γιατί είμαι πολύ κουρασμένος.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω φως [ΠΡΟΘΦσε] ⊂ ΓΝΩΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω φως [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ρίχνω φως σε κάτι», όταν προσπαθώ να παρουσιάσω κάτι, να το κάνω γνωστό, και, συνήθως, να το εξηγήσω.

Παραδείγματα
◉ Ο συγγραφέας ρίχνει φως σε αμφιλεγόμενα γεγονότα γύρω από τα τηλεοπτικά δικαιώματα, την τρομοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και τα σκάνδαλα χρήσης απαγορευμένων ουσιών από τους αθλητές.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως όταν φωτίζω, για παράδειγμα, με φακό στο σκοτάδι ένα αντικείμενο που αλλιώς δε θα το έβλεπα.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σε ακτίνα [ΟΦαπόσταση_γενική] [ΡΦ] ⊂ ΑΠΟΣΤΑΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
σε ακτίνα [ΟΦαπόσταση_γενική] [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων απαγορεύεται η κυκλοφορία», όταν απαγορεύεται η κυκλοφορία σε απόσταση 10 χιλιομέτρων.

Παραδείγματα
◉ Το Βερολίνο θα απαγορεύει στους κατοίκους να ταξιδεύουν σε ακτίνα άνω των 15 χιλιομέτρων.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{ακούω/σέρνω/ψέλνω} τα εξ αμάξης ⊂ ΜΑΛΩΜΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ακούω τα εξ αμάξης
σέρνω τα εξ αμάξης
ψέλνω τα εξ αμάξης
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σέρνω/ψέλνω ή ακούω τα εξ αμάξης», όταν μαλώνω κάποιον με πολύ έντονο τρόπο ή όταν κάποιος με μαλώνει με πολύ έντονο τρόπο, αντίστοιχα.

Παραδείγματα
◉ Ξαφνικά, η παρέα ακούει τα εξ αμάξης από πελάτη του ξενοδοχείου που βγήκε στο μπαλκόνι οργισμένος, γιατί δεν μπορούσε να κοιμηθεί από τη φασαρία.
◉ Μάλιστα πηγαίνοντας στ’ αποδυτήρια άκουσε τα εξ αμάξης από εξαγριωμένους Πειραιώτες που τον θεώρησαν αποκλειστικά υπεύθυνο που η ομάδα τους δεν πήρε μια μεγάλη νίκη.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σηκώνομαι {και φεύγω/να φύγω} ⊂ ΦΥΓΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
σηκώνομαι και φεύγω
σηκώνομαι να φύγω
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σηκώνομαι να φύγω», όταν παίρνω την απόφαση, είμαι αποφασισμένος να φύγω.

Παραδείγματα
◉ Όταν σηκώθηκε να φύγει είχε σκοτεινιάσει.
◉ Αμήχανες, νευρικές, οι φευγαλέες σκιές διέκοπταν την Αΐντα, άλλαζαν θέμα ή σηκώνονταν κι έφευγαν.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{[ΕΠΙΡΦχρόνος]/[ΠΡΟΘΦσε]} παίζεται [ΟΦ] ⊂ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΕΠΙΡΦχρόνος] παίζεται [ΟΦ]
[ΠΡΟΘΦσε] παίζεται [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σήμερα παίζεται το μέλλον της ομάδας», όταν αυτό που θα γίνει σήμερα είναι πολύ σημαντικό και θα κρίνει το μέλλον της ομάδας.

Παραδείγματα
◉ Στις βουλευτικές εκλογές παίζεται η διακυβέρνηση της χώρας.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = όλα, μέλλον, διακυβέρνηση
ΠΡΟΘΦ= στον αγώνα, στις εκλογές
ΕΠΙΡΦ = τώρα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάει {η βόμβα/το κανόνι} ([ΟΦγενική]) ⊂ ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάει η βόμβα [ΟΦγενική]
σκάει η βόμβα
σκάει το κανόνι [ΟΦγενική]
σκάει το κανόνι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σκάει η βόμβα», όταν κάτι αποκαλύπτεται, γίνεται γνωστό ξαφνικά και προκαλεί μεγάλη έκπληξη, συνήθως δυσάρεστη.

Παραδείγματα
◉ Έσκασε βόμβα στην κοσμική Κύπρο: Χώρισε ξαφνικά πασίγνωστο ζευγάρι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως όταν σκάει η βόμβα και προκαλεί αναταραχή
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ [ΟΦγενική] = αποχώρησης, απολογίας, συγχώνευσης, θανάτου

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάω από {[ΟΦσυναίσθημα]/κακό} μου ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάω από [ΟΦσυναίσθημα] μου
σκάω από κακό μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «σκάω από τη στεναχώρια μου», όταν νιώθω πολύ έντονη στεναχώρια.

Παραδείγματα
◉ Στην πραγματικότητα ήθελε απλώς να τους κάνει, αυτόν και τον Χάρντυ, να σκάσουν από τη ζήλια τους.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: σαν να είμαι γεμάτος από στεναχώρια που θέλει να βγει με δύναμη από μέσα μου
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ κακό = θυμός

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή