Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
πέφτω σε αντιφάσεις ⊂ ΑΝΤΙΘΕΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πέφτω σε αντιφάσεις
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πέφτω σε αντιφάσεις», όταν οι απόψεις μου δε συμφωνούν μεταξύ τους, εκφράζω διαφορετικές απόψεις που η μία ακυρώνει την άλλη.

Παραδείγματα
◉ Ο ίδιος έχει πέσει σε αντιφάσεις, αυτοαναιρείται στις καταθέσεις του, παρουσιάζει διαφορετικές εκδοχές.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πέφτω στα γόνατα ⊂ ΠΑΡΑΚΑΛΩ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πέφτω στα γόνατα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πέφτω στα γόνατα», όταν παρακαλώ με έντονο τρόπο, ικετεύω.

Παραδείγματα
◉ Ο αθλητής έδωσε τη Δευτέρα συνέντευξη, όπου και έπεσε στα γόνατα ζητώντας να του επιτραπεί να αγωνιστεί στους Ολυμπιακούς αγώνες του Ρίο. «Θα ήμουν ευγνώμων αν μου δινόταν η ευκαιρία να εκπροσωπήσω τη χώρα μου και να κάνω μια καλή εμφάνιση».
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πέφτω στα μαλακά ⊂ ΤΙΜΩΡΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πέφτω στα μαλακά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πέφτω στα μαλακά», όταν με τιμωρούν με επιείκεια, χωρίς να είναι αυστηροί μαζί μου, γιατί έκανα κάτι άσχημο, και συνήθως παράνομο.

Παραδείγματα
◉ Αν επιτύχει να γίνουν αποδεκτά τα ελαφρυντικά αυτά, τότε, σίγουρα, ο κατηγορούμενος θα πέσει στα μαλακά στο δικαστήριο, αφού σε μια τέτοια περίπτωση, δεν έχει να αντιμετωπίσει την ποινή της ισόβιας κάθειρξης.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: το μαλακό είναι αναπαυτικό, ευχάριστο (σε σχέση με το σκληρό)
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πέφτω χαμηλά ⊂ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πέφτω χαμηλά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πέφτω χαμηλά», όταν χάνω την αξιοπρέπειά μου, μειώνεται η ηθική μου αξία.

Παραδείγματα
◉ Δεν ήθελε να πέφτει χαμηλά. Δεν ήθελε να παρακαλάει. Ήθελε να ξέρει ο άλλος με ποιον μιλάει. Αυτό πολλές φορές γύριζε εις βάρος του, διότι στον χώρο του εμπορίου η αξιοπρέπεια δεν είναι πάντα κάτι θεμιτό.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: σε μια κάθετη κλίμακα, σκάλα, αυτό που βρίσκεται ψηλά θεωρείται ανώτερο, καλύτερο, και αυτό που βρίσκεται χαμηλά κατώτερο, χειρότερο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πηγαίνω μέσα ⊂ ΤΙΜΩΡΙΑ ⊃ ΦΥΛΑΚΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πηγαίνω μέσα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πηγαίνω μέσα», όταν μπαίνω φυλακή, με βάζουν στη φυλακή.

Παραδείγματα
◉ Αν σταματούσα θα μου ‘παιρναν τη μηχανή, θα πλήρωνα πρόστιμο 20 χιλιάρικα και θα πήγαινα μέσα για άδεια-δίπλωμα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνει το χέρι μου ⊂ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνει το χέρι μου
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνει το χέρι μου», όταν μπορώ να κάνω πάρα πολύ καλά τις δουλειές που γίνονται με τα χέρια.

Παραδείγματα
◉ Ήθελε να με πάρει κοντά της να με διδάξει ζωγραφική γιατί έπιανε το χέρι μου.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνομαι αδιάβαστος ⊂ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνομαι αδιάβαστος
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνομαι αδιάβαστος», όταν δεν είμαι προετοιμασμένος, δε γνωρίζω πληροφορίες που κανονικά θα έπρεπε, και οι άλλοι το καταλαβαίνουν.

Παραδείγματα
◉ Ένα χιλιάρικο πρόστιμο θα κληθεί να πληρώσει ένας κουρέας στην Πελοπόννησο, καθώς σε έλεγχο που έγινε στο κουρείο του, πιάστηκε… αδιάβαστος, αφού διαπιστώθηκε ότι δεν τηρούσε βιβλίο ραντεβού, όπως προβλέπουν τα μέτρα για τον κορονοϊό.
Αντώνυμα
≠ [ΡΦ] (καλά) διαβασμένος
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: με το διάβασμα μαθαίνουμε
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνομαι κορόιδο ⊂ ΕΞΑΠΑΤΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνομαι κορόιδο
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνομαι κορόιδο», όταν με κοροϊδεύουν, με εξαπατούν, γιατί πιστεύω αυτό που μου λένε ενώ δε θα έπρεπε.

Παραδείγματα
◉ Οι ένδοξοί μας πρόγονοι που αρνήθηκαν να υποταχτούν πιάστηκαν κορόιδο και πολέμησαν έναν πόλεμο που δεν ήταν δικός τους. Θυσιάστηκαν μεν για ιδέες, αλλά κάποιοι πονηροί τούς εκμεταλλεύτηκαν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνω βάση ⊂ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνω βάση
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνω βάση», όταν πετυχαίνω οριακά σε μια εξέταση, όταν για παράδειγμα ο πιο ψηλός βαθμός είναι το 10 κι εγώ έχω 5, το οποίο έχει οριστεί ως ο πιο χαμηλός βαθμός επιτυχίας.

Παραδείγματα
◉ Εκρηκτικά ανοδική πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν οι βάσεις φέτος, στην πλειονότητα των σχολών, έπειτα από τέσσερα συν έτη καθοδικής κίνησης, με αποτέλεσμα ακόμα και υποψήφιοι που θα συγκεντρώσουν 10.000 μόρια και θα πιάσουν βάση του «10» να μείνουν εκτός Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνω δουλειά ⊂ ΔΟΥΛΕΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνω δουλειά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνω δουλειά», όταν αρχίζω και δουλεύω.

Παραδείγματα
◉ Μετά το Λύκειο έπιασα δουλειά ως λογιστής σε μια εταιρεία οικοδομών.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνω πουλιά στον αέρα ⊂ ΕΞΥΠΝΑΔΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνω πουλιά στον αέρα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνω πουλιά στον αέρα», όταν είμαι πολύ έξυπνος, ικανός.

Παραδείγματα
◉ Υπάρχουν συνεργεία εκτός δικτύου τα οποία είναι υπερσύγχρονα με ακριβό εξοπλισμό και προσωπικό που πιάνει πουλιά στον αέρα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνω την καλή ⊂ ΧΡΗΜΑΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνω την καλή
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνω την καλή», όταν κερδίζω πολλά χρήματα, συνήθως από τύχη.

Παραδείγματα
◉ «Πιτσιρικάδες» που είχαν «πιάσει την καλή» άνοιγαν σαμπάνιες και έκαναν μέσα σε ένα βράδυ λογαριασμούς εκατοντάδων χιλιάδων δραχμών.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πιάνω (τον) Μάη ⊂ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πιάνω τον Μάη
πιάνω Μάη
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πιάνω τον Μάη», όταν πηγαίνω στη φύση, στην εξοχή, για να γιορτάσω την Πρωτομαγιά, τη γιορτή της άνοιξης.

Παραδείγματα
◉ Από νωρίς το πρωί, το timeline μας στο Instagram έχει γεμίσει χρώματα, όμορφα λουλούδια, χαμόγελα και ευχές για έναν καλό μήνα. Πολλοί ήταν εκείνοι που έπιασαν… τον Μάη και έσπευσαν να το μοιραστούν με τους διαδικτυακούς φίλους τους. Η φύση σήμερα γιορτάζει και μαζί της γιορτάζουμε και εμείς!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: πιάνω, έρχομαι σε επαφή με τη φύση, που είναι ανθισμένη τον μήνα Μάιο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πουλάει ένα θέμα ⊂ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πουλάει ένα θέμα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πουλάει ένα θέμα», όταν υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για αυτό το θέμα, κυρίως στα ΜΜΕ.

Παραδείγματα
◉ Μάλλον συμβαίνει αυτό που υποψιαζόμαστε όλοι, ότι δηλαδή έκριναν ότι το θέμα πουλάει και αποφάσισαν να δημοσιοποιήσουν φωτογραφίες.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως πωλούνται πολλές εφημερίδες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

πουλάω μούρη ⊂ ΕΝΤΥΠΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
πουλάω μούρη
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «πουλάω μούρη», όταν προσπαθώ να εντυπωσιάσω και να τραβήξω το ενδιαφέρον δείχνοντας με πολύ έντονο και αλαζονικό τρόπο, για παράδειγμα, τις γνώσεις μου, τα πράγματά μου.

Παραδείγματα
◉ Δεν αντέχω τους ανθρώπους που πληρώνουν ένα κάρο λεφτά αγοράζοντας σκύλο για να πουλάνε μούρη.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω άγκυρα ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΣΤΑΘΕΡΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω άγκυρα [ΠΡΟΘΦσε]
ρίχνω άγκυρα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω άγκυρα», όταν μένω κάπου σταθερά, χωρίς να μετακινούμαι, συνήθως για μεγάλο χρονικό διάστημα και μετά από πολλές μετακινήσεις.

Παραδείγματα
◉ Κάπου ρίξαμε άγκυρα και «βολευτήκαμε» στο λιμάνι της περισσότερο ή λιγότερο (και μέσα στα ανθρώπινα μέτρα) «ευτυχισμένης» μας οικογένειας.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως το πλοίο ρίχνει άγκυρα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω βουτιά ⊂ ΚΟΛΥΜΠΙ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω βουτιά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω βουτιά», όταν βουτάω, κάνω βουτιά, μπαίνω μέσα στο νερό για να κολυμπήσω, συνήθως για λίγο.

Παραδείγματα
◉ Φόρεσα το μαγιό μου κι έριξα μια βουτιά στα κρύα νερά της θάλασσας.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω γέφυρες ([ΠΡΟΘΦ]) ⊂ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω γέφυρες [ΠΡΟΘΦ]
ρίχνω γέφυρες
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω γέφυρες», όταν δημιουργώ τις συνθήκες για επικοινωνία, για συζήτηση.

Παραδείγματα
◉ Ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας έχει ήδη ρίξει τις πρώτες γέφυρες για την αναζήτηση μιας νέας εναλλακτικής πρότασης.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως η γέφυρα φέρνει δύο μέρη κοντά, τα ενώνει
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΠΡΟΘΦ = προς, για, σε

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω ζαριά ⊂ ΡΙΣΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω ζαριά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω ζαριά», όταν βάζω κάτι σε κίνδυνο αφήνοντάς το στην τύχη, όταν ρισκάρω.

Παραδείγματα
◉ Δεν μπορώ εγώ τα λεφτά που εσύ δουλεύεις και ιδρώνεις για να τα βγάζεις να τα ρίχνω ζαριά.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω κλάμα ⊂ ΚΛΑΜΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω κλάμα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω κλάμα», όταν κλαίω πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Του λείπει το σπίτι του και η οικογένειά του και ρίχνει κλάμα στα αποδυτήρια.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω λάδι στη φωτιά ⊂ ΧΕΙΡΟΤΕΡΕΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω λάδι στη φωτιά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω λάδι στη φωτιά», όταν κάνω πιο έντονη μια άσχημη κατάσταση.

Παραδείγματα
◉ Δε θα το ‘κανε ποτέ μόνο και μόνο για να δημιουργήσει εντυπώσεις ή για να ρίξει λάδι στη φωτιά.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως δυναμώνει η φωτιά αν ρίξουμε λάδι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

ρίχνω τους τόνους ⊂ ΗΡΕΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
ρίχνω τους τόνους
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «ρίχνω τους τόνους», όταν προσπαθώ να ηρεμήσω μια έντονη κατάσταση, με το να γίνομαι, συνήθως, πιο διαλλακτικός, λιγότερο απόλυτος.

Παραδείγματα
◉ Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θα επιχειρήσω να ρίξω τους τόνους, γιατί θεωρώ ότι ο αθλητισμός πρέπει να μας ενώνει.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σηκώνω τα χέρια ψηλά ⊂ ≠ ΛΥΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
σηκώνω τα χέρια ψηλά
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σηκώνω τα χέρια ψηλά», όταν έχω προσπαθήσει πάρα πολύ αλλά δεν μπορώ να καταλάβω κάτι ή να βρω λύση σε κάτι.

Παραδείγματα
◉ Οι γιατροί σηκώνουν τα χέρια ψηλά, καθώς δεν μπορούν να βοηθήσουν ακόμα και σε απλές αρρώστιες γιατί και τα πιο στοιχειώδη φάρμακα και εργαλεία λείπουν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = γιατροί, υπηρεσίες, Κομισιόν, επιστήμη (ειρωνικά)

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάει η φούσκα ⊂ ΔΙΑΨΕΥΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάει η φούσκα
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σκάει η φούσκα», όταν κάτι το οποίο παρουσιαζόταν, θεωρούνταν πολύ σημαντικό τελικά αποδεικνύεται ότι δεν είναι καθόλου σημαντικό, ότι ήταν ψέμα που παρουσιαζόταν ως σημαντικό.

Παραδείγματα
◉ Η φούσκα της ακίνητης περιουσίας έσκασε μετά τη φούσκα του Χρηματιστηρίου.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η φούσκα σκάει, όταν γεμίζει αέρα, κάτι που δεν αξίζει
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάει ο τζίτζικας ⊂ ΚΑΙΡΟΣ ⊃ ΖΕΣΤΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάει ο τζίτζικας
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σκάει ο τζίτζικας», όταν κάνει πάρα πολλή ζέστη.

Παραδείγματα
◉ Σκάει ο τζίτζικας και σήμερα, καθώς ο καιρός θα είναι ασυνήθιστα ζεστός για την εποχή.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο, προφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάω από τη ζέστη ⊂ ΚΑΙΡΟΣ ⊃ ΖΕΣΤΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάω από τη ζέστη
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σκάω από τη ζέστη», όταν ζεσταίνομαι πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Ο πρώτος καύσωνας του καλοκαιριού είναι γεγονός! Σκάσαμε από τη ζέστη!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάω σαν καρπούζι ⊂ ΠΤΩΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάω σαν καρπούζι
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σκάω σαν καρπούζι», όταν πέφτω ξαφνικά από ψηλά, χτυπάω και κάνω θόρυβο.

Παραδείγματα
◉ Πέταξε στον αέρα και έσκασε σαν καρπούζι: Έκανε άλμα 30 μέτρων με 100km/h με το Raptor και το διέλυσε στην προσγείωση!
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

σκάω στα γέλια ⊂ ΓΕΛΙΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
σκάω στα γέλια
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «σκάω στα γέλια», όταν γελάω πολύ και δεν μπορώ να σταματήσω.

Παραδείγματα
◉ Εμείς σκάσαμε στα γέλια με το πάθημα του Πιγκουίνου, αλλ’ αυτός δεν κατάλαβε την γκάφα του και γελούσε κι αυτός μαζί μας.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

στέκομαι στο ύψος μου ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
στέκομαι στο ύψος μου
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «στέκομαι στο ύψος μου», όταν συμπεριφέρομαι με τρόπο που αναμένεται σύμφωνα με τις υψηλές, πολύ καλές δυνατότητές μου.

Παραδείγματα
◉ Οι Ένοπλες Δυνάμεις στέκονται στο ύψος τους και δικαιολογημένα δίνουν σιγουριά στον ελληνικό λαό.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

στήνω αυτί ⊂ ΚΡΥΦΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
στήνω αυτί
Ορισμός

✎ Λέμε ότι «στήνω αυτί», όταν προσπαθώ να ακούσω κρυφά, χωρίς να με καταλάβουν.

Παραδείγματα
◉ Άκουσα χτυπήματα στην πόρτα και έστησα αυτί αλλά δεν μπορούσα να ακούσω κάτι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: το αυτί αντί για την ακοή
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή