Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
κάνω [ΟΦπρόσωπο] μπαρούτι ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω [ΟΦπρόσωπο] μπαρούτι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάποιον μπαρούτι», όταν κάνω κάποιον να θυμώσει πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Αυτό έκανε μπαρούτι τους αντιπάλους, οι οποίοι τον πήραν στο κυνήγι για να τον χτυπήσουν και ο ίδιος άρχισε να τρέχει πανικόβλητος για να γλιτώσει.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{βγάζω/κάνω} [ΟΦπρόσωπο] ρόμπα ⊂ ΠΡΟΣΒΟΛΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βγάζω [ΟΦπρόσωπο] ρόμπα
κάνω [ΟΦπρόσωπο] ρόμπα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάποιον ρόμπα», όταν τον προσβάλλω, τον εξευτελίζω.

Παραδείγματα
◉ Δεν παραδέχθηκαν ποτέ το λάθος και τα ψέματά τους. Βέβαια μίλησα με τ’ αφεντικό και τους έκανα ρόμπα .
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η ρόμπα είναι πρόχειρο ρούχο
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνω [ΟΦπρόσωπο] {τόπι/τουλούμι} στο ξύλο ⊂ ΧΤΥΠΗΜΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω [ΟΦπρόσωπο] τόπι στο ξύλο
κάνω [ΟΦπρόσωπο] τουλούμι στο ξύλο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάποιον τόπι στο ξύλο», όταν χτυπάω, δέρνω κάποιον πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Πήγε να κάνει διάρρηξη και τον έκαναν τουλούμι στο ξύλο.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{απλά/απλώς} και μόνο ([Φ]) ⊂ ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
απλά και μόνο [Φ]
απλώς και μόνο [Φ]
απλά και μόνο
απλώς και μόνο [Φ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι απλώς και μόνο επειδή μου αρέσει», όταν κάνω κάτι επειδή μόνο μου αρέσει και όχι για κάποιον άλλο λόγο.

Παραδείγματα
◉ Για τα όπλα που αποτελούν οικογενειακά κειμήλια και θεωρείται ότι υπάρχει συναισθηματικός δεσμός με αυτά θα επιτραπεί η κατοχή τους με τη δέσμευση του κατόχου τους ότι δε θα χρησιμοποιηθούν και θα αποτελούν απλώς και μόνο συλλεκτικό αντικείμενο.
Συνώνυμα
≈ μόνο και μόνο [Φ]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) για να περνάει η ώρα ⊂ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] για να περνάει η ώρα
για να περνάει η ώρα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι για να περνάει η ώρα», όταν κάνω κάτι χωρίς κάποιο σκοπό, απλώς για να κάνω κάτι, συνήθως ευχάριστο.

Παραδείγματα
◉ Οι περισσότεροι παραδέχονται πως βλέπουν ό,τι βλέπουν με μισή καρδιά, «για να περνάει η ώρα», επειδή δεν έχουν αντοχές, χρόνο και χρήματα για να κάνουν κάτι καλύτερο.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{βρίσκω/κάνω} [ΟΦ] άνω κάτω ⊂ ΤΑΡΑΧΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βρίσκω [ΟΦ] άνω κάτω
κάνω [ΟΦ] άνω κάτω
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι ή κάποιον άνω κάτω», όταν προκαλώ σε κάποιον αναστάτωση, ή «βρίσκω κάτι ή κάποιον άνω κάτω», όταν βρίσκω κάτι ή κάποιον αναστατωμένο.

Παραδείγματα
◉ Στο ξενοδοχείο ο Αντουάν βρίσκει το δωμάτιο του φίλου του άνω κάτω.
◉ Χαλάζι και βροχή έκαναν άνω κάτω το κέντρο της Αθήνας χθες το πρωί.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ζωή, δωμάτιο, σπίτι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνω [ΟΦ] θέμα ⊂ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω [ΟΦ] θέμα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι θέμα», όταν δίνω σε κάτι μεγάλη σημασία και το συζητάω με πολλές λεπτομέρειες.

Παραδείγματα
◉ Η αστυνομία μάλιστα του είπε πως θα έμενε ελεύθερος μόνο αν υπέγραφε χαρτί στο οποίο θα έλεγε πως δε θα έκανε θέμα αυτό το περιστατικό στα εθνικά και διεθνή δικαστήρια.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) με {βαριά/κρύα/μισή} καρδιά ⊂ ≠ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με βαριά καρδιά
[ΡΦ] με κρύα καρδιά
[ΡΦ] με μισή καρδιά
με βαριά καρδιά
με κρύα καρδιά
με μισή καρδιά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι με μισή καρδιά», όταν κάνω κάτι χωρίς πολλή όρεξη, χωρίς να θέλω πραγματικά να το κάνω.

Παραδείγματα
◉ Οι περισσότεροι παραδέχονται πως βλέπουν ό,τι βλέπουν με μισή καρδιά, «για να περνάει η ώρα», επειδή δεν έχουν αντοχές, χρόνο και χρήματα για να κάνουν κάτι καλύτερο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η καρδιά χρησιμοποιείται αντί για τα συναισθήματα
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) με την ησυχία μου ⊂ ΗΡΕΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με την ησυχία μου
με την ησυχία μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι με την ησυχία μου», όταν κάνω κάτι χωρίς πίεση και άγχος, χαλαρά.

Παραδείγματα
◉ Να το σκεφτώ καλύτερα, με την ησυχία μου, άλλες δύο μέρες και μετά να τα πούμε;
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όταν έχει ησυχία, δε μας ενοχλεί τίποτα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) με το έτσι θέλω ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ/ΕΓΩΙΣΜΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με το έτσι θέλω
με το έτσι θέλω
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι με το έτσι θέλω», όταν κάνω κάτι, συνήθως άσχημο, χωρίς λογική και χωρίς να σκέφτομαι τι μπορεί να θέλουν οι άλλοι ή τι είναι το σωστό.

Παραδείγματα
◉ Οι κτηνοτρόφοι μπλοκάρουν με το έτσι θέλω τα φορτηγά για να μην πάρουν οι καταναλωτές φθηνά αρνιά!
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = αρπάζω, παίρνω, κάνω, επιβάλλομαι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) με το καλημέρα ⊂ ΑΡΧΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] με το καλημέρα
με το καλημέρα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι με το καλημέρα», όταν κάνω κάτι στην αρχή, στο ξεκίνημα.

Παραδείγματα
◉ Ανέτοιμος παρουσιάστηκε στη χθεσινή πρεμιέρα ο Ολυμπιακός και γνώρισε με το καλημέρα την πρώτη φετινή ήττα του και μάλιστα στην έδρα του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η αρχή συνδέεται με το πρωί (καλημέρα)
Ύφος
♢ Ανεπίσημο, ειρωνικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] στο μέτρο του δυνατού ⊂ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] στο μέτρο του δυνατού
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάτι στο μέτρο του δυνατού», όταν κάνω κάτι μέχρι εκεί που μπορεί να γίνει, που το επιτρέπουν οι συνθήκες.

Παραδείγματα
◉ Οι νέοι θα προσπαθήσουν να πραγματώσουν στο μέτρο του δυνατού τα όνειρά τους έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση που περνά σήμερα ο πολιτισμός μας.
Ύφος
♢ Επίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνω πράξη [ΟΦ] ⊂ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω πράξη [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω πράξη κάτι» όταν πραγματοποιώ κάτι.

Παραδείγματα
◉ Δεν υπάρχει ανάλογο συγκρότημα που να έκανε πράξη με τόσο απόλυτο τρόπο όσα το ροκ πρέσβευε στη δεκαετία του ’60.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] στάση εργασίας ⊂ ΑΠΕΡΓΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] στάση εργασίας
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω στάση εργασίας», όταν κάνω απεργία για λίγο, όχι για όλην την ημέρα.

Παραδείγματα
◉ Από τα μεσάνυκτα σήμερα έως τις 5.00 π.μ. θα γίνει η πρώτη πεντάωρη στάση εργασίας των ηλεκτρολόγων της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = κηρύσσω, εξαγγέλλω, προκηρύσσω, έχω, γίνεται

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνω χώρο [ΠΡΟΘΦγια] ⊂ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω χώρο [ΠΡΟΘΦγια]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω χώρο για τις νέες ιδέες», όταν δημιουργώ συνθήκες για να επιτρέπω τις νέες ιδέες, να αφήνω το περιθώριο να υπάρχουν.

Παραδείγματα
◉ Η σιωπή και η απόσταση έκανε χώρο για συζητήσεις με βαθιά ανθρώπινο περιεχόμενο που φαίνεται να τις έχουμε ανάγκη περισσότερο από ποτέ.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦπρόσωπο] πέφτουν σαν {(τα) κοράκια/(τις) ακρίδες} ⊂ ΕΥΚΑΙΡΙΑ/ΚΑΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦπρόσωπο] πέφτουν σαν τα κοράκια
[ΟΦπρόσωπο] πέφτουν σαν κοράκια
[ΟΦπρόσωπο] πέφτουν σαν τις ακρίδες
[ΟΦπρόσωπο] πέφτουν σαν ακρίδες
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιοι πέφτουν σαν τα κοράκια», όταν κάποιοι βρίσκουν την ευκαιρία να εκμεταλλευτούν μια δύσκολη κατάσταση για δικό τους συμφέρον.

Παραδείγματα
◉ Τώρα, μετά τη φωτιά, πιστεύουν ότι θα μας βρουν εύκολη λεία, για αυτό έπεσαν σαν τα κοράκια για να κάνουν επενδύσεις.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) (ΕΠΙΘΕΤΟ) σφαίρα επιρροής ([ΚΛΙΤΙΚΟγενική]) ⊂ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] ΕΠΙΘΕΤΟ σφαίρα επιρροής [ΚΛΙΤΙΚΟγενική]
[ΡΦ] ΕΠΙΘΕΤΟ σφαίρα επιρροής
[ΡΦ] σφαίρα επιρροής [ΚΛΙΤΙΚΟγενική]
[ΡΦ] σφαίρα επιρροής
ΕΠΙΘΕΤΟ σφαίρα επιρροής [ΚΛΙΤΙΚΟγενική]
ΕΠΙΘΕΤΟ σφαίρα επιρροής
σφαίρα επιρροής
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος ανήκει στη σφαίρα επιρροής μου», όταν τον επηρεάζω, επηρεάζεται από μένα.

Παραδείγματα
◉ Δε θέλω να αναλώνω τις δυνάμεις μου σε πράγματα για τα οποία δεν έχω προσληφθεί ή βρίσκονται έξω από τη σφαίρα της επιρροής μου.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = ανήκω σε, βρίσκομαι {από/εκτός/έξω/σε}, εντάσσω σε, κρατάω σε | ΕΠΙΘ = διαφορετική, μοναδική

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] δείχνει ([ΕΠΙΘΕΤΟ]) (να [ΡΦ]) - ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] δείχνει [ΕΠΙΘΕΤΟ] να [ΡΦ]
[ΟΦ] δείχνει [ΕΠΙΘΕΤΟ]
[ΟΦ] δείχνει να [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος δείχνει πρόθυμος να κάνει κάτι», όταν κάποιος φαίνεται ότι είναι πρόθυμος να κάνει κάτι.

Παραδείγματα
◉ Η σημερινή κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να ξεκινήσει μια ουσιαστική προσπάθεια αναδιάρθρωσης του εκπαιδευτικού συστήματος.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΕΠΙΘ = διατεθειμένος, αποφασισμένος

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

είμαι για [ΟΦ] ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
είμαι για [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος είναι για βόλτα», όταν έχει σκοπό, πρόθεση να κάνει βόλτα.

Παραδείγματα
◉ Δεν είμαστε για εκδρομές κυριακάτικα από τις 07.00!

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] {αποκτά/έχει} μια θέση στην καρδιά μου ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΘΕΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] έχει μια θέση στην καρδιά μου
[ΟΦ] αποκτά μια θέση στην καρδιά μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος έχει μια θέση στην καρδιά μου», όταν κάποιος έχει ιδιαίτερη αξία για μένα, τον αγαπώ.

Παραδείγματα
◉ Ξεχωριστή θέση στην καρδιά της έχει και το τσέλο, με το οποίο ασχολείται τα τελευταία χρόνια.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η καρδιά συνδέεται με τα συναισθήματα του ανθρώπου

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) {μεγάλη/χρυσή} καρδιά ⊂ ΚΑΛΟΣΥΝΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] μεγάλη καρδιά
[ΡΦ] χρυσή καρδιά
μεγάλη καρδιά
χρυσή καρδιά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος έχει χρυσή καρδιά», όταν κάποιος είναι πολύ καλός.

Παραδείγματα
◉ Κάτοικοι του χωριού μίλησαν στο ThemaOnline περιγράφοντας την άτυχη γυναίκα ως ένα άτομο «με χρυσή καρδιά», τονίζοντας την καλοσύνη που τη διακατείχε και τη χαρακτήριζε.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] γεμίζει το μάτι ⊂ ΑΠΟΨΗ/ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] γεμίζει το μάτι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος μου γεμίζει το μάτι», όταν πιστεύω ότι κάποιος είναι ικανός και μου αρέσει.

Παραδείγματα
◉ Αυτή η ομάδα μπορεί να μη σου γεμίζει το μάτι με την απόδοσή της, παίζει τόσο απλά που νομίζεις ότι δεν κάνει τίποτε, όμως ακριβώς γι’ αυτό είναι πολύ πιο επικίνδυνη.
Αντώνυμα
≠ δεν [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] πιάνει το μάτι σου
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] χτυπημένος [ΠΡΟΘΦαπό_ΟΦασθένεια] ⊂ ΘΑΝΑΤΟΣ ⊃ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] χτυπημένος [ΠΡΟΘΦαπό_ΟΦασθένεια]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος πέθανε χτυπημένος από μια ασθένεια», όταν κάποιος πέθανε επειδή είχε αρρωστήσει από αυτήν την ασθένεια.

Παραδείγματα
◉ Πέθανε χτυπημένος από τον κορονοϊό ο διάσημος σχεδιαστής μόδας Κένζο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = πεθαίνω, αργοσβήνω, καταλήγω, αφήνω την τελευταία μου πνοή, φεύγω
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ [ΟΦασθένεια] χτυπάει [ΟΦπρόσωπο], [ΟΦπρόσωπο] /{χτυπήθηκε/έχει χτυπηθεί} [ΠΡΟΘΦαπό_ΟΦασθένεια]

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦπρόσωπο] φεύγει από κοντά μας ⊂ ΘΑΝΑΤΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦπρόσωπο] φεύγει από κοντά μας
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος φεύγει από κοντά μας», όταν κάποιος πεθαίνει.

Παραδείγματα
◉ Προχθές, σε ηλικία 77 ετών, «έφυγε» από κοντά μας στο σπίτι του έτσι απλά, όπως έζησε, όπως έγραφε.
Συνώνυμα
≈ [ΟΦ] μας αφήνει χρόνους
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όταν πεθαίνει κάποιος δεν είναι μαζί μας, είναι αλλού, μακριά από μας

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦπρόσωπο] χτυπάει ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΕΜΦΑΝΙΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦπρόσωπο] χτυπάει [ΠΡΟΘΦσε]
[ΟΦπρόσωπο] χτυπάει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος χτυπάει», όταν κάποιος εμφανίζεται και κάνει κάτι, κυρίως άσχημο.

Παραδείγματα
◉ Έπειτα από μια μικρή περίοδο ύφεσης, οι αναρχικοί εμπρηστές της πόλης με τα γκαζάκια χτύπησαν και πάλι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: το χτύπημα είναι άσχημο
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦπρόσωπο = εμπρηστής, αντιπολίτευση, ληστής

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

γίνομαι καπνός ⊂ ΦΥΓΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
γίνομαι καπνός
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι γίνεται καπνός», όταν «κάποιος/κάτι εξαφανίζεται, φεύγει πάρα πολύ γρήγορα.

Παραδείγματα
◉ Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δημοτικός σύμβουλος «έγινε καπνός» μετά το περιστατικό προκειμένου να αποφύγει το αυτόφωρο και ακόμη δεν έχει εντοπιστεί.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] δε λέει (και) πολλά πράγματα ⊂ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] δε λέει και πολλά πράγματα
[ΟΦ] δε λέει πολλά πράγματα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι δε λέει και πολλά πράγματα», όταν κάποιος/κάτι δεν έχει μεγάλη σημασία, δεν είναι σημαντικός/σημαντικό.

Παραδείγματα
◉ Άλλωστε οι επιδόσεις πριν από τους αγώνες δε λένε και πολλά πράγματα, αφού κάθε αθλητής μπορεί να εμφανιστεί εντελώς διαφορετικός σε έναν τόσο μεγάλο αγώνα.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] δε φεύγει από το μυαλό μου ⊂ ΣΚΕΨΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] δε φεύγει από το μυαλό μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι δε φεύγει από το μυαλό μου», όταν σκέφτομαι έντονα κάποιον/κάτι.

Παραδείγματα
◉ Αυτό που δε φεύγει από το μυαλό μου από τότε που επισκέφθηκα την Περσέπολη ήταν πώς θα ήταν αν δεν είχε καεί.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] μας αφήνει χρόνους ⊂ ΘΑΝΑΤΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] μας αφήνει χρόνους
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι μας αφήνει χρόνους», όταν κάποιος πεθαίνει ή όταν κάτι σταματάει να λειτουργεί.

Παραδείγματα
◉ Όλοι πλέον κατανοούμε ότι το έθιμο αυτό μας «άφησε χρόνους». Πέθανε.
Συνώνυμα
≈ [ΟΦπρόσωπο] φεύγει από κοντά μας
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] κάνει Τούρκο ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] κάνει Τούρκο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάποιος/κάτι με κάνει Τούρκο», όταν κάποιος/κάτι με θυμώνει πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Η απάντηση, όμως, που πήρε τον έκανε Τούρκο με αποτέλεσμα να γίνει ο κακός χαμός και να κοιτούν έκπληκτοι οι θαμώνες των καφέ το περιστατικό.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: (από την ιστορία της Ελλάδας) ο Τούρκος συνδέεται με τον θυμό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή