Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] με την απορία ⊂ ΑΠΟΡΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] με την απορία
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κάποιον με την απορία», όταν δεν του δίνω απαντήσεις σε ερωτήσεις που θέλει πολύ να μάθει και που συνήθως έχουν σχέση με το τέλος μιας υπόθεσης, για παράδειγμα, ενός έργου.

Παραδείγματα
◉ Xτες είδα την ταινία και ενθουσιάστηκα για άλλη μια φορά….Μόνο το τέλος με χάλασε γιατί μας άφησε με την απορία. 

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦπρόσωπο] μπουκάλα ⊂ ΔΙΑΨΕΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] μπουκάλα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κάποιον μπουκάλα», όταν δεν κάνω αυτό που του υποσχέθηκα ή που περίμενε εγώ να κάνω.

Παραδείγματα
◉ Θυμάστε πότε έμειναν οι Σκανδαλάκηδες για πρώτη φορά μπουκάλα; Ήταν τότε που στην Κρήτη η κόρη του Φουρτουνάκη προτίμησε να παντρευτεί τον γιο του Βροντάκη και άφησε μπουκάλα τον Σκανδαλάκη.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Διαναφορές

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦπρόσωπο] {άγαλμα/άφωνο/κόκαλο/στήλη άλατος} ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΕΚΠΛΗΞΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] άγαλμα
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] άφωνο
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] κόκαλο
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] στήλη άλατος
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κάποιον στήλη άλατος», όταν, με αυτό που έκανα ή είπα σε κάποιον, δεν ξέρει πώς να αντιδράσει επειδή δεν το περίμενε και του προκάλεσε μεγάλη έκπληξη.

Παραδείγματα
◉ Χθες το μεσημέρι ο διάσημος πρωταθλητής άφησε άφωνο τον προπονητή του, ανακοινώνοντάς του ότι αποφάσισε να σταματήσει την καριέρα του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦπρόσωπο] στο πόδι μου ⊂ ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] στο πόδι μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κάποιον στο πόδι μου», όταν βάζω κάποιον στη θέση μου να κάνει αυτό που θα έκανα εγώ.

Παραδείγματα
◉ Αλλά για να κάνει μία ακόμη τελευταία πλάκα βρήκε έναν σωσία και τον έβαλε στο πόδι του.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦπρόσωπο] {έγκυο/χήρο} ⊂ ΓΕΝΝΗΣΗ/ΘΑΝΑΤΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] έγκυο
αφήνω [ΟΦπρόσωπο] χήρο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κάποιον χήρο», όταν εγώ είμαι η αιτία που χηρεύει, τον κάνω να γίνει χήρος.

Παραδείγματα
◉ Ήταν κάμποσος καιρός που η αφεντιά του είχε αφήσει έγκυο τη μέλλουσα γυναίκα του κι οι γονείς της κοπέλας τον πίεζαν να κάμει το γάμο.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω κατά μέρος [ΟΦ] ⊂ ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω κατά μέρος [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω κατά μέρος κάτι», όταν δε δίνω σημασία σε κάτι, όταν δεν ασχολούμαι με κάτι.

Παραδείγματα
◉ Ας αφήσουμε, λοιπόν, κατά μέρος τα διάφορα σενάρια και να δούμε με κάθε σοβαρότητα το πρόβλημα, αναλύοντας όλα τα στοιχεία από τις πρόσφατες πυρκαγιές, οι μεγαλύτερες από τις οποίες εκδηλώθηκαν σε επίμαχες περιοχές.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {γένια/μαλλί/μούσι /μουστάκι} ⊂ ΜΕΓΑΛΩΜΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω γένια
αφήνω μαλλί
αφήνω μούσι
αφήνω μουστάκι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω μαλλιά», όταν δεν κόβω τα μαλλιά μου, ώστε να μεγαλώσουν.

Παραδείγματα
◉ Ο Φωκάς άφησε μούσια θέλοντας να κρύψει μία ουλή στο πρόσωπο του. 

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦ] (μες) στη μέση ⊂ ΕΚΚΡΕΜΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦ] στη μέση
αφήνω [ΟΦ] μες στη μέση
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω μια δουλειά στη μέση», όταν αρχίζω μια δουλειά και δεν την τελειώνω, δεν την ολοκληρώνω.

Παραδείγματα
◉ Τα έσοδα μπορεί να μην είναι πολλά αλλά η προσπάθεια που έχουν κάνει εδώ και ένα χρόνο είναι αρκετά μεγάλη και σημαντική για να την αφήσουν στη μέση.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η μέση μιας διαδρομής, όχι όλη η διαδρομή
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Διαναφορές
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = γάμο, ομάδα, όλα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω να εννοηθεί ότι [ΡΦ] ⊂ ΥΠΑΙΝΙΓΜΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω να εννοηθεί ότι [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω να εννοηθεί πως θα φύγω», όταν δε λέω ξεκάθαρα, με σαφή τρόπο, ότι θα φύγω αλλά το υποδηλώνω, το λέω με έμμεσο τρόπο.

Παραδείγματα
◉ Πάντως, ο ίδιος άφησε να εννοηθεί πως οι λόγοι αυτοί ίσως δεν αποδειχθούν αρκετοί για μελλοντικές ανάγκες.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω όνομα ⊂ ΦΗΜΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω όνομα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω όνομα», όταν αποκτώ, έχω καλή φήμη.

Παραδείγματα
◉ Ήταν από τους καλύτερους δασκάλους της εποχής του, άφησε όνομα στη γενιά του και στην επόμενη, καθώς εργάστηκε έχοντας διαρκώς νέους μαθητές.
Αντώνυμα
≠ βγάζω όνομα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω παραγγελία [ΠΡΟΘΦσε] [ΡΦ] ⊂ ΕΝΤΟΛΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω παραγγελία [ΠΡΟΘΦσε] [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω παραγγελία σε κάποιον να κάνει κάτι», όταν δίνω εντολή σε κάποιον, του λέω, να κάνει κάτι.

Παραδείγματα
◉ Άφησα παραγγελία στη γραμματέα του να μου τηλεφωνήσει.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {παραθυράκι/παράθυρο} ⊂ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω παραθυράκι
αφήνω παράθυρο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω παράθυρο», όταν αφήνω, δίνω τη δυνατότητα να γίνει κάτι, συνήθως με πλάγιο, παράνομο, τρόπο.

Παραδείγματα
◉ Επανέλαβε ότι «λόγοι τακτικής» επέβαλαν την αποπομπή τους από την ομάδα, αφήνοντας παράθυρο ότι η περίπτωσή τους θα επανεξεταστεί.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Διαναφορές

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω ([ΟΦ]) {κληρονομιά/παρακαταθήκη} ⊂ ΔΙΝΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦ] κληρονομιά
αφήνω [ΟΦ] παρακαταθήκη
αφήνω κληρονομιά
αφήνω παρακαταθήκη
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω παρακαταθήκη», όταν κάνω κάτι σημαντικό, συνήθως θετικό, το οποίο οι επόμενοι από εμένα το χρησιμοποιούν και το διατηρούν.

Παραδείγματα
◉ Ο σπουδαίος στιχουργός-ποιητής του λαϊκού μας τραγουδιού έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών αφήνοντας παρακαταθήκη στις γενιές του μέλλοντος πολλά σπουδαία τραγούδια που «έντυσαν» με τις νότες τους σπουδαίοι συνθέτες.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = κείμενα, αξίωμα, ήθος

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦαρνητικό συναίσθημα] (ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦαρνητικό συναίσθημα] [ΠΡΟΘΦσε]
αφήνω [ΟΦαρνητικό συναίσθημα]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω σε κάποιον πίκρα», όταν του δημιουργώ το συναίσθημα της πίκρας, τον κάνω να αισθανθεί πίκρα.

Παραδείγματα
◉ Μίλησε για κάτι που του άφησε πίκρα και τον στεναχώρησε πολύ.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦαρνητικό συναίσθημα = πίκρα, τραύμα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {ρωγμές/σημάδια} ⊂ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω ρωγμές
αφήνω σημάδια
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω σημάδια», όταν προκαλώ αρνητικές συνέπειες, επιπτώσεις.

Παραδείγματα
◉ Μια κόντρα που μπορεί προς το παρόν να μην άφησε σημάδια, κανείς, όμως, δεν είναι σε θέση να προβλέψει τις επιπτώσεις της, στο μέλλον!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η ρωγμή δείχνει ότι κάτι έχει σπάσει

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {μήνυμα/σημείωμα} ⊂ ΓΡΑΦΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω μήνυμα
αφήνω σημείωμα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω σημείωμα», όταν γράφω ένα κείμενο για να το διαβάσει κάποιος.

Παραδείγματα
◉ Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αυτόχειρας άφησε σημείωμα στην οικογένειά του.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{αφήνω/πετάω/χάνω} την ευκαιρία ⊂ ≠ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω την ευκαιρία
πετάω την ευκαιρία
χάνω την ευκαιρία
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω την ευκαιρία», όταν δεν εκμεταλλεύομαι την ευκαιρία που μου εμφανίζεται για να κάνω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Άφησε την ευκαιρία που του δόθηκε και έμεινε άνεργος για πολύ καιρό.
Αντώνυμα
≠ αρπάζω την ευκαιρία (από τα μαλλιά)
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ χαμένες ευκαιρίες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω [ΟΦ] στα χέρια [ΟΦγενική] ⊂ ΕΥΘΥΝΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω [ΟΦ] στα χέρια [ΟΦγενική]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω την υπόθεση στα χέρια του δικηγόρου», όταν δίνω τον έλεγχο, την ευθύνη της υπόθεσης στον δικηγόρο.

Παραδείγματα
◉ Ο πρώτος έχει αφήσει, σύμφωνα με πληροφορίες, το χτυπημένο του πόδι στα χέρια Γερμανών γιατρών, ενώ ο τερματοφύλακας αναρρώνει στη Βουδαπέστη.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {έδαφος/πεδίο/περιθώριο/το πεδίο ελεύθερο/τόπο} ({για [ΟΦ]/(να [ΡΦ]}) ⊂ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω έδαφος για [ΟΦ]
αφήνω έδαφος να [ΡΦ]
αφήνω έδαφος
αφήνω πεδίο για [ΟΦ]
αφήνω πεδίο να [ΡΦ]
αφήνω πεδίο
αφήνω περιθώριο για [ΟΦ]
αφήνω περιθώριο να [ΡΦ]
αφήνω περιθώριο
αφήνω το πεδίο ελεύθερο για [ΟΦ]
αφήνω το πεδίο ελεύθερο να [ΡΦ]
αφήνω το πεδίο ελεύθερο
αφήνω τόπο για [ΟΦ]
αφήνω τόπο να [ΡΦ]
αφήνω τόπο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω το περιθώριο για κάτι», όταν επιτρέπω κάτι.

Παραδείγματα
◉ Είναι το μουσικό σύστημα τέτοιο που δεν αφήνει περιθώρια σε νέους ανθρώπους να δημιουργήσουν.
Συνώνυμα
≈ {αφήνω/δίνω} χώρο [ΠΡΟΘΦσε]
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {δυνατότητες/ελπίδες/υποσχέσεις} ⊂ ΔΙΝΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω δυνατότητες
αφήνω ελπίδες
αφήνω υποσχέσεις
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «αφήνω υποσχέσεις», όταν δίνω υποσχέσεις, υπόσχομαι.

Παραδείγματα
◉ Από την πλευρά της η Τσιαμήτα, που είχε σταματήσει για ένα διάστημα τον αθλητισμό και επανήλθε δριμύτερη, άφησε υποσχέσεις για το μέλλον.
◉ Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, η έκθεση αναφέρει μεν ότι έγιναν αλλαγές στους όρους του διαγωνισμού, αλλά αφήνει δυνατότητες να δοθεί λύση.
◉ Σε ό, τι αφορά τα του χθεσινού αγώνα, επανέλαβε ότι «το αποτέλεσμα μας αφήνει ελπίδες για πρόκριση».

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

αφήνω {στίγμα/σφραγίδα} ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
αφήνω στίγμα
αφήνω στίγμα [ΠΡΟΘΦσε]
αφήνω σφραγίδα
αφήνω σφραγίδα [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «άφησα στίγμα στη μουσική», όταν έκανα κάτι σημαντικό κι επηρέασα τη μουσική.

Παραδείγματα
◉ Ο Μίκης Θεοδωράκης, ο μεγάλος αυτός μουσικοσυνθέτης, πέρασε στη σφαίρα της αιωνιότητας, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη. Η μουσική του, τα τραγούδια του, άφησαν στίγμα στις ψυχές όλων των Ελλήνων.
◉ Κυκλοφόρησε ένα βιβλίο-λεύκωμα-φωτογραφικό άλμπουμ για τους διασημότερους αθλητές του ποδοσφαίρου, εκείνους που σημάδεψαν ανεξίτηλα το άθλημα με την παρουσία τους, που άφησαν σφραγίδα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως η σφραγίδα αφήνει αποτύπωμα, σημάδι, όπως το στίγμα είναι σημάδι στο σώμα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω βέτο ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΑΠΟΡΡΙΨΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω βέτο [ΠΡΟΘΦσε]
βάζω βέτο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω βέτο», όταν δε δέχομαι την απόφαση της ομάδας μου και η άρνησή μου ακυρώνει την απόφαση της ομάδας.

Παραδείγματα
◉ Η Βουλγαρία έβαλε βέτο στην ενταξιακή πορεία των Σκοπίων!

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω {[ΟΦταχύτητα οχήματος]/ταχύτητα} ⊂ ΟΧΗΜΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω [ΟΦταχύτητα οχήματος]
βάζω ταχύτητα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω δευτέρα», όταν επιλέγω τη δεύτερη ταχύτητα του οχήματος που οδηγώ.

Παραδείγματα
◉ Τις προσπέρασαν με το αυτοκίνητό τους, λίγα μέτρα αργότερα έβαλαν όπισθεν, πάτησαν γκάζι και έπεσαν με δύναμη επάνω τους.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦταχύτητα οχήματος = πρώτη, δευτέρα, τρίτη, τετάρτη, πέμπτη, έκτη, όπισθεν

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω καπέλο ([ΠΡΟΘΦσε]) ⊂ ΑΥΞΗΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω καπέλο [ΠΡΟΘΦσε]
βάζω καπέλο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω καπέλο στο ενοίκιο», όταν αυξάνω, συνήθως παράνομα, το ενοίκιο.

Παραδείγματα
◉ Οι ειδικοί υπολογίζουν ότι εταιρείες επίβλεψης των έργων αυτών έβαλαν καπέλο μέχρι 6% στις τιμές των έργων. Δηλαδή, το κόστος κατασκευής κτιρίων σε Δημοτικά Σχολεία της χώρας κόστισε ένα δισεκατομμύριο δολάρια έξτρα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω [ΟΦπρόσωπο] σε βαθιά νερά (να κολυμπήσει) ⊂ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω [ΟΦπρόσωπο] σε βαθιά νερά
βάζω [ΟΦπρόσωπο] σε βαθιά νερά να κολυμπήσει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον σε βαθιά νερά», όταν βάζω κάποιον σε μια δύσκολη κατάσταση.

Παραδείγματα
◉ Δεν φταίω όμως εγώ που βάζω στα βαθιά τους φοιτητές με την ενδεικτική αναφορά ορισμένων «λεπτομερειών» από την εσωτερική λειτουργία των βιομηχανικών επιχειρήσεων.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω [ΟΦπρόσωπο] σε ένα τσουβάλι ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω [ΟΦπρόσωπο] σε ένα τσουβάλι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον σε ένα τσουβάλι», όταν συμπεριφέρομαι κάποιον με τον ίδιο άσχημο τρόπο που συμπεριφέρομαι σε άλλα άτομα που έχουν κάνει κάτι άσχημο.

Παραδείγματα
◉ Όλοι οι πολίτες είμαστε αγανακτισμένοι με τους πολιτικούς, αλλά πιστεύω πως ο συγκεκριμένος είναι εξαίρεση. Δεν μπορείς να τους βάζεις όλους σε ένα τσουβάλι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω σε {καλούπι/κουτάκια} [ΟΦ] ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω σε καλούπι [ΟΦ]
βάζω σε κουτάκια [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον σε καλούπι», όταν κάνω κάποιον να συμπεριφέρεται, να ενεργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

Παραδείγματα
◉ Κανένας δεν μπορεί να τη βάλει σε καλούπι, ούτε να τη θεωρήσει δεδομένη. Είναι διαφορετική, αντισυστημική και απρόβλεπτη!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως με το καλούπι δίνω συγκεκριμένο σχήμα
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω σε καραντίνα [ΟΦ] ⊂ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω σε καραντίνα [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον σε καραντίνα», όταν απομονώνω κάποιον, του απαγορεύω την άμεση επικοινωνία με άλλους, ως τιμωρία ή γιατί έχει κάποια μεταδοτική ασθένεια.

Παραδείγματα
◉ Οι μετανάστες παραμένουν στο χωριό Πέτρα, όπου και έχουν στήσει πρόχειρες σκηνές. Οι αρχές τούς έχουν βάλει σε καραντίνα λόγω του COVID-19.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω [ΟΦ] σε [ΟΦδυσάρεστη κατάσταση] ⊂ ΚΑΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω [ΟΦ] σε [ΟΦδυσάρεστη κατάσταση]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον σε κίνδυνο», όταν κάνω κάποιον να κινδυνεύσει.

Παραδείγματα
◉  Για το άμεσο μέλλον, δηλαδή τις ερχόμενες 2 με 3 εβδομάδες, δεν υπάρχει κάτι που να με βάζει σε ιδιαίτερη ανησυχία.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ΟΦπρόσωπο, σχέδιο, μέλλον
ΟΦδυσάρεστη κατάσταση = κίνδυνος, δοκιμασία, υποψία, φασαρία, δίλημμα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

βάζω [ΟΦπρόσωπο] στη θέση του ⊂ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
βάζω [ΟΦπρόσωπο] στη θέση του
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «βάζω κάποιον στη θέση του», όταν κάνω κάποιον να συμπεριφέρεται όπως κανονικά πρέπει, γιατί η συμπεριφορά του δεν ήταν σωστή.

Παραδείγματα
◉ Η αυστηρή κριτής δεν του άφησε περιθώριο να διαμαρτυρηθεί αφού τον έβαλε στη θέση του. 
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: βάζω κάτι στη θέση του, εκεί που κανονικά πρέπει να είναι
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή