Λεξικό Φρασεολογισμών (Θώμου et al. 2026)

Σύνθετη αναζήτηση: Χρησιμοποιήστε τη σύνθετη αναζήτηση όταν θέλετε να κάνετε αναζήτηση μέσα σε συγκεκριμένα πεδία του λεξικογραφικού άρθρου ή να εμφανίσετε μόνο φρασήματα που διαθέτουν συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιλέξτε τουλάχιστον ένα πεδίο αναζήτησης ή ένα φίλτρο για να πραγματοποιηθεί η σύνθετη αναζήτηση.
ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ
Πού να αναζητηθεί ο όρος
ΦΙΛΤΡΑ
Εμφάνιση μόνο λημμάτων που διαθέτουν
Καθαρισμός

Όλα τα λήμματα

Φράσημα Καθοδηγητική λέξη Συχνότητα
[ΟΦ] τρέχει ([ΠΡΟΘΦμε_ {ρυθμό/ταχύτητα}]) ⊂ ΠΡΟΟΔΟΣ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] τρέχει [ΠΡΟΘΦμε_ρυθμό]
[ΟΦ] τρέχει [ΠΡΟΘΦμε_ταχύτητα]
[ΟΦ] τρέχει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η οικονομία τρέχει με μεγάλη ταχύτητα», όταν η οικονομία αναπτύσσεται, εξελίσσεται, με μεγάλη ταχύτητα, γρήγορα.

Παραδείγματα
◉ Με ρυθμό 8-8,5% θα «τρέξει» φέτος η ελληνική οικονομία. 
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = γεγονότα, εξελίξεις, ποσοστό, αύξηση, οικονομία, δαπάνες, έσοδα

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] παραμένει ανοιχτό θέμα ⊂ ≠ ΛΥΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] παραμένει ανοιχτό θέμα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η οικονομική κρίση παραμένει ανοιχτό θέμα», όταν η οικονομική κρίση είναι ένα θέμα, ζήτημα που δεν έχει ακόμα λυθεί.

Παραδείγματα
◉ Τι θα συμβεί αυτή τη φορά παραμένει θέμα απολύτως ανοικτό στις εικασίες του αναγνώστη.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: ανοιχτό γιατί δεν έχει κλείσει, ολοκληρωθεί
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = διαχείριση, μεταχείριση, ασφάλεια

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] πετάει ⊂ ΕΥΡΥΘΜΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] πετάει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η ομάδα πετάει», όταν η ομάδα πηγαίνει πάρα πολύ καλά.

Παραδείγματα
◉ Ή μήπως βρίσκετε πιο πειστικό τον Πρωθυπουργό, που υπόσχεται τόσο μεγάλη απελευθέρωση της αγοράς ώστε με την παράταξή του στην εξουσία το Χρηματιστήριο θα πετάει;
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ομάδα, Ένωση, χρηματιστήριο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] {μιλάει στην/αγγίζει την} καρδιά μου ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] μιλάει στην καρδιά μου
[ΟΦ] αγγίζει την καρδιά μου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η ομιλία μίλησε στην καρδιά μου», όταν η ομιλία με συγκίνησε, μου προκάλεσε έντονα συναισθήματα.

Παραδείγματα
◉ Αποφάσισα να κάνω τραγούδια που μου άρεσαν και που μιλούσαν στην καρδιά μου.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: η καρδιά συνδέεται με τα συναισθήματα του ανθρώπου
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = μουσική, τραγούδι

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η όρεξή μου τραβάει [ΟΦ] ⊂ ΕΠΙΘΥΜΙΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η όρεξή μου τραβάει [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η όρεξή μου τραβάει βόλτα», όταν θέλω βόλτα.

Παραδείγματα
◉ Η όρεξή της τραβούσε μια απολαυστική και διαιτική σαλάτα με κοτόπουλο, καλαμπόκι και μαρούλι.
◉ Αυτός είχε βαρεθεί το κλασικό ρεπερτόριο και η όρεξή του τραβούσε rock, blues και jazz απογειώσεις.
Συνώνυμα
≈ [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] κάνει κέφι ({[ΟΦ]/να [ΡΦ]})
≈ έχω {διάθεση/κέφι/όρεξη} ({[ΠΡΟΘΦγια]/να [ΡΦ]})
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) από [ΟΦ1] σε [ΟΦ1] ⊂ ΔΙΑΔΟΧΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] από [ΟΦ1] σε [ΟΦ1]
από [ΟΦ1] σε [ΟΦ1]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η παράδοση μεταφέρεται από γενιά σε γενιά», όταν η παράδοση μεταφέρεται διαδοχικά από τη μια γενιά στην άλλη γενιά.

Παραδείγματα
◉ Μπορεί τα προϊόντα να ταξιδεύουν γρήγορα και εύκολα από τόπο σε τόπο και οι κανόνες του εμπορίου να έχουν επιβάλει την ομοιομορφία σε πολλά είδη φρούτων και λαχανικών, όμως ακόμα κάθε χώρα, κάθε τόπος, παράγει τα δικά του ιδιαίτερα και μοναδικά προϊόντα.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = διαφέρω, μεταδίδομαι, πηγαίνω
ΟΦ = γενιά, τόπο, χώρα, δεσμό, χρονιά

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η πλάστιγγα γέρνει [ΠΡΟΘΦ{προς/υπέρ}] ⊂ ΚΕΡΔΙΖΩ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
η πλάστιγγα γέρνει [ΠΡΟΘΦπρος]
η πλάστιγγα γέρνει [ΠΡΟΘΦυπέρ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η πλάστιγγα γέρνει προς την πλευρά μου», όταν η πλευρά μου κερδίζει, υπερισχύει.

Παραδείγματα
◉ Μετά από πολλές συζητήσεις σήμερα φαίνεται πως το Βρετανικό Μουσείο δεν έχει άλλα επιχειρήματα να υποστηρίξει και πως η πλάστιγγα γέρνει υπέρ της επιστροφής των μαρμάρων στην Ελλάδα.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ1] και [ΟΦ2] πάνε μαζί ⊂ ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ1] και [ΟΦ2] πάνε μαζί
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η προσπάθεια και η επιτυχία πάνε μαζί», όταν η προσπάθεια και η επιτυχία συνδέονται μεταξύ τους.

Παραδείγματα
◉ Τυρί και υψηλή χοληστερίνη πάνε μαζί;

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η σκιά [ΟΦπρόσωπο_γενική] πέφτει βαριά ⊂ ΦΗΜΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η σκιά [ΟΦπρόσωπο_γενική] πέφτει βαριά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η σκιά κάποιου πέφτει βαριά», όταν κάποιος είναι τόσο γνωστός σε έναν τομέα, που κανένας δεν μπορεί να συγκριθεί μαζί του, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αναδειχθεί κάποιος άλλος.

Παραδείγματα
◉ Η «εθνική» φιλοδοξία γεννά με τη σειρά της ένα αναπόφευκτο «άγχος» (το «βάρος του παρελθόντος»), με αποτέλεσμα κάποτε η σκιά του Ομήρου να πέφτει βαριά πάνω σε πολλούς από τους ποιητές μας.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] τρώει τα σωθικά ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] [ΚΛΙΤΙΚΟγενική] τρώει τα σωθικά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η στεναχώρια μού τρώει τα σωθικά», όταν η στεναχώρια μου μούκάνει πάρα πολύ κακό, κυρίως ψυχικά.

Παραδείγματα
◉ Είναι ένα πολύτιμο όργανο παρακολούθησης του κυκλοφοριακού προβλήματος που στην ουσία τρώει τα σωθικά των πόλεων καθημερινά.
Συνώνυμα
≈ [ΚΛΙΤΙΚΟαιτιατική] τρώειΣΥΝΟΠΤΙΚΟ [ΟΦ]
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦμη έμψυχο] τραβάει ({[Φχρόνος]/σε μάκρος}) ⊂ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦμη έμψυχο] τραβάει [Φχρόνος]
[ΟΦμη έμψυχο] τραβάει σε μάκρος
[ΟΦμη έμψυχο] τραβάει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η συνάντηση τραβάει σε μάκρος», όταν η συνάντηση διαρκεί πολύ.

Παραδείγματα
◉ Δεν αποκλείουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες να επιβαρυνθούν, σε περίπτωση που ο πόλεμος τραβήξει σε μάκρος ή υπάρξει επέμβαση χερσαίων δυνάμεων.
◉ Από εκεί και πέρα τον λόγο θα έχουν τα πολιτικά δικαστήρια και ο Άρειος Πάγος, οπότε μπορεί η ιστορία να τραβήξει και άλλα 2-3 χρόνια.
◉ Βλέπω, λοιπόν, το πράμα να τραβήξει για πολύ.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦχρόνος = πολύ, για πολύ, 3 χρόνια, κι άλλο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] βγάζει [ΟΦπρόσωπο] ⊂ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] βγάζει [ΟΦπρόσωπο]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η σχολή βγάζει δασκάλους», όταν η σχολή δημιουργεί, προετοιμάζει δασκάλους.

Παραδείγματα
◉ Φρόντισαν να «βγάλουν» δασκάλους αυξημένων γνώσεων και δεξιοτήτων.
Ύφος
♢ Ανεπίσημο
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = εμείς, χώρα, σχολή, πόλη
ΟΦπρόσωπο = καλλιτέχνες, σκηνοθέτες, ήρωες

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{η τηλεόραση/το κανάλι} δείχνει [ΟΦ] ⊂ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η τηλεόραση δείχνει [ΟΦ]
το κανάλι δείχνει [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η τηλεόραση δείχνει ειδήσεις», όταν η τηλεόραση παρουσιάζει ειδήσεις.

Παραδείγματα
◉ 61% πιστεύει ότι η τηλεόραση διαστρεβλώνει τα γεγονότα, 14% ότι μερικές φορές τα δείχνει όπως έχει και άλλες όχι, 12% ότι κάποια κανάλια τα δείχνουν όπως έχουν γίνει και κάποια άλλα όχι, ενώ μόνο 10% πιστεύει ότι η τηλεόραση δείχνει τα γεγονότα όπως πραγματικά συμβαίνουν.
Θεματικό πεδίο
⌂ ΜΜΕ

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΟΦ] είναι σε [ΟΦ{ποσό/ποσοστό}] ⊂ ΑΞΙΑ ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΟΦ] είναι σε [ΟΦποσό]
[ΟΦ] είναι σε [ΟΦποσοστό]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η τιμή είναι στα 100 ευρώ», όταν η τιμή είναι, αντιστοιχεί στα 100 ευρώ.

Παραδείγματα
◉ Πλέον το 34% των μετοχών της Εθνικής βρίσκεται στην κατοχή ξένων θεσμικών χαρτοφυλακίων, ενώ ένα χρόνο πριν, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν στο 18%.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦ = ποσοστό, επιτόκιο, αξία

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η φαντασία {καλπάζει/τρέχει} ⊂ ΣΚΕΨΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η φαντασία καλπάζει
η φαντασία τρέχει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η φαντασία τρέχει», όταν η φαντασία λειτουργεί πολύ έντονα.

Παραδείγματα
◉ Όταν πέφτει ομίχλη, το τοπίο είναι συναρπαστικό και η φαντασία τρέχει.
◉ Θέλω λίγο να συγκεντρωθώ ακούγοντας τον «Οθέλλο» του Βέρντι, τρέχοντας με τα φτερά της φαντασίας μου από το Μέγαρο Μουσικής της θριαμβευτικής «Κάρμεν» στη Μετροπόλιταν ή Μητροπολιτική Όπερα της Νέας Υόρκης.
◉ Όταν πέφτει η νύχτα, η φαντασία του καλπάζει και το καθετί μοιάζει με πραγματικό τέρας!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως τρέχει, καλπάζει γρήγορα το άλογο
Εναλλακτικές μορφές φρασήματος
⧉ τρέχω με τα φτερά της φαντασίας

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η χάρη μου φτάνει [ΠΡΟΘΦ{μέχρι/σε}] ⊂ ΦΗΜΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η χάρη μου φτάνει [ΠΡΟΘΦμέχρι]
η χάρη μου φτάνει [ΠΡΟΘΦσε]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η χάρη μου φτάνει μέχρι την Αυστραλία», όταν η φήμη μου είναι τόσο μεγάλη, που είναι γνωστή σε πολύ μακρινά μέρη, ακόμα και στην Αυστραλία.

Παραδείγματα
◉ Ο καθένας απ’ όσους τον αποχαιρέτησαν είχε συγκρατήσει μια διαφορετική διάστασή του, άλλος τον γνώρισε σαν μάνατζερ, άλλος σαν ζηλωτή της ορειβασίας –έφτασε και στα Ιμαλάια η χάρη του–, άλλος σαν άνθρωπο ακόρεστο για ζωή και γλέντι.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ειρωνικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

η ώρα φτάνει [ΟΦαριθμός] ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
η ώρα φτάνει [ΟΦαριθμός]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «η ώρα έφτασε δέκα», όταν πήγε δέκα η ώρα.

Παραδείγματα
◉ Η ώρα είχε φτάσει δύο όταν σηκώθηκαν να πάνε για ύπνο.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: τόπος αντί για χρόνος

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

έρχεται [ΟΦχρόνος] {[ΟΦ γενική]/ [ΠΡΟΘΦγια]/να [ΡΦ]} ⊂ ΧΡΟΝΟΣ ⊃ ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΗΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
έρχεται [ΟΦχρόνος] [ΟΦγενική]
έρχεται [ΟΦχρόνος] [ΠΡΟΘΦγια]
έρχεται [ΟΦχρόνος] να [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ήρθε η στιγμή να φύγουμε», όταν είναι, έφτασε το κατάλληλο χρονικό σημείο να φύγουμε.

Παραδείγματα
◉ Πάντως, κάποια στιγμή θα έλθει η ώρα της πώλησης.
◉ Στο οικονομικό επιτελείο πιστεύουν ότι ήρθε η ώρα να επικεντρωθούν οι προσπάθειες στο σκέλος των δαπανών.
◉ Αναμφίβολα ήρθε η ώρα για την αναστολή της επικίνδυνης αυτής διαδικασίας.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΟΦχρόνος = ώρα, στιγμή, καιρός

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

(δεν) έρχεται {η συντέλεια/το τέλος} του κόσμου ⊂ ΕΛΠΙΔΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
δεν έρχεται η συντέλεια του κόσμου
δεν έρχεται το τέλος του κόσμου
έρχεται η συντέλεια του κόσμου
έρχεται το τέλος του κόσμου
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ήρθε η συντέλεια του κόσμου», όταν θέλουμε να σχολιάσουμε ότι η κατάσταση φαίνεται να είναι απελπιστική, πολύ άσχημη και χωρίς ελπίδα να γίνει καλύτερη,

Παραδείγματα
◉ Θα καταλάβουν πως δεν ήρθε η συντέλεια του κόσμου επειδή δεν πέτυχαν.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως η συντέλεια του κόσμου στη θρησκεία
Γραμματικοί περιορισμοί
→ Κυρίως έρχεταιΣΥΝΟΠΤΙΚΟ_ΠΑΡΕΛΘΟΝ| Κυρίως σε άρνηση

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) βρέξει-χιονίσει ⊂ ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] βρέξει-χιονίσει
βρέξει-χιονίσει
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θα κάνω κάτι βρέξει-χιονίσει», όταν θα κάνω κάτι οπωσδήποτει.

Παραδείγματα
◉ Βρέξει–χιονίσει, αψηφώντας το τσουχτερό κρύο, ο υπαίθριος μικροπωλητής εξακολουθεί να κάθεται υπομονετικά στον πάγκο του.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) από εδώ και {εμπρός/πέρα/στο εξής} ⊂ ΜΕΤΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] από εδώ και εμπρός
[ΡΦ] από εδώ και πέρα
[ΡΦ] από εδώ και στο εξής
από εδώ και εμπρός
από εδώ και πέρα
από εδώ και στο εξής
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θα προσέχω από εδώ και πέρα», όταν στο μέλλον, από τώρα και μετά, θα προσέχω.

Παραδείγματα
◉ Από εδώ και στο εξής, οι αναλύσεις και οι πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών θα κρατούνται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: το εδώ συνδέεται με το παρόν και το πέρα/εμπρός με το μέλλον

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

θέλει κώλο [ΟΦ] ⊂ ΕΠΙΜΟΝΗ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
θέλει κώλο [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θέλει κώλο κάτι», όταν κάτι χρειάζεται πολύ μεγάλη προσπάθεια, επιμονή, για να το πετύχεις.

Παραδείγματα
◉ Η αλήθεια είναι ότι θέλει κώλο η διαμόρφωση μιας έγκυρης πηγής.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

([ΡΦ]) εδώ και τώρα ⊂ ΓΡΗΓΟΡΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] εδώ και τώρα
εδώ και τώρα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θέλω κάτι εδώ και τώρα», όταν θέλω κάτι αμέσως, χωρίς καθυστερήσεις.

Παραδείγματα
◉ «Δε σου δίνω ούτε μισή ώρα, θα μου απαντήσεις εδώ και τώρα», είπε ο Γιώργος.
Συμπλήρωση κενών
ⓘ ΡΦ = θέλω, απαιτώ, δίνω

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

θέλω [ΟΦ] ⊂ ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
θέλω [ΟΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θέλω κούρεμα», όταν πρέπει, χρειάζεται να κουρευτώ.

Παραδείγματα
◉ Η μουσική θέλει συνέχεια διάβασμα γιατί ξεχνιέται εύκολα.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

{αγγίζω/θίγω/καταπιάνομαι με} ένα θέμα ⊂ ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
αγγίζω ένα θέμα
θίγω ένα θέμα
καταπιάνομαι με ένα θέμα
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θίγω ένα θέμα», όταν ασχολούμαι με ένα ζήτημα.

Παραδείγματα
◉ Οι πολιτικές δολοφονίες ανήκουν στις πιο τραυματικές σελίδες της αμερικανικής ιστορίας και ο τρόπος που θίγει το θέμα η ταινία ίσως να σπάει ένα ταμπού.
Μεταφορικό
< Μεταφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

[ΡΦ] για τα καλά ⊂ ΠΟΛΥ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
[ΡΦ] για τα καλά
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «θυμώνω για τα καλά», όταν θυμώνω πάρα πολύ.

Παραδείγματα
◉ Είχε μπει για τα καλά το καλοκαίρι — Αύγουστος μήνας, καιρός του ήταν.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

(ίσα) ίσα που [ΡΦ] ⊂ ΔΥΣΚΟΛΙΑ ★★
Πραγματώσεις φρασήματος
ίσα ίσα που [ΡΦ]
ίσα που [ΡΦ]
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «ίσα που κάποιος κάνει κάτι», όταν κάποιος κάνει κάτι με πολλή δυσκολία ή πάρα πολύ λίγο.

Παραδείγματα
◉ Κάποιος στην Ύδρα φόρτωσε χθες ολόκληρο ψυγείο σε ένα γαϊδουράκι και το ζώο ίσα ίσα που στεκόταν.
Συνώνυμα
≈ (μόλις και) μετά βίας ([Φ])

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

και [ΟΦ] έχει ψυχή ⊂ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΗΤΑ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
και [ΟΦ] έχει ψυχή
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «και οι παντρεμένοι έχουν ψυχή», όταν θέλουμε να σχολιάσουμε ότι ακόμα και οι παντρεμένοι, οι οποίοι υποτίθεται ότι δεν χρειάζονται κάτι επιπλέον, έχουν ανάγκες και θα πρέπει να τους δίνουμε σημασία.

Παραδείγματα
◉ Όσοι είμαστε γονείς, γνωρίζουμε ήδη ότι δεν πάψαμε να είμαστε και άνθρωποι, σύντροφοι, φίλοι, εργαζόμενοι ή παιδιά και ξέρουμε πως γινόμαστε καλύτεροι ως γονείς όταν υπάρχει ισορροπία σε όλους μας τους ρόλους. Εν ολίγοις, γνωρίζουμε πως και οι γονείς έχουν ψυχή!
Μεταφορικό
< Μεταφορικό
Ύφος
♢ Ανεπίσημο, προφορικό

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνει {δροσούλα/ζέστη/κρύο} ⊂ ΚΑΙΡΟΣ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνει δροσούλα
κάνει ζέστη
κάνει κρύο
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνει ζέστη», όταν έχει ζέστη, ο καιρός είναι ζεστός.

Παραδείγματα
◉ Μια εύκολη απάντηση στην ερώτηση «Γιατί το καλοκαίρι κάνει ζέστη και τον χειμώνα κρύο;» είναι η άποψη ότι αυτό οφείλεται στην απόσταση της Γης από τον Ήλιο.

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

κάνω [ΟΦπρόσωπο] κουρέλι ⊂ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑ ⊃ ΑΡΝΗΤΙΚΟ ★
Πραγματώσεις φρασήματος
κάνω [ΟΦπρόσωπο] κουρέλι
Ορισμός

✎ Λέμε, για παράδειγμα, ότι «κάνω κάποιον κουρέλι», όταν κάνω κάποιον να νιώσει πολύ άσχημα ψυχικά ή σωματικά, να νιώσει ότι δεν έχει καθόλου ψυχική ή σωματική δύναμη.

Παραδείγματα
◉ Είχαμε που είχαμε το πρόβλημα «ανεργία» που μας έκανε κουρέλι τους νέους, τώρα θα φοβόμαστε και τις αναταραχές και τον πιθανό πόλεμο…
Μεταφορικό
< Μεταφορικό: όπως το πανί-κουρέλι που είναι φθαρμένο
Ύφος
♢ Ανεπίσημο

Άνοιγμα πλήρους λήμματος

Κύλιση στην κορυφή